Εσύ ήξερες ποιοι μπορούν να επωφεληθούν, για πόσο χρονικό διάστημα, ποιο μέρος της άδειας συνοδεύεται από επίδομα και τι πρέπει να κάνει ο γονέας για να μη χάσει το δικαίωμά του.
Δικαίωμα σε γονική άδεια έχουν μισθωτοί γονείς, αυτοτελώς εργαζόμενοι, καθώς και προαιρετικά ασφαλισμένοι που εργάζονται στην υπηρεσία Κύπριου εργοδότη στο εξωτερικό.
Η άδεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί μετά τη λήξη της περιόδου μητρότητας ή πατρότητας και μέχρι το παιδί να συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας του. Για παιδιά με αναπηρία, το όριο επεκτείνεται μέχρι τα 21 έτη.
Συνολικά, κάθε γονέας μπορεί να λάβει 18 εβδομάδες γονικής άδειας για κάθε παιδί, ενώ στην περίπτωση παιδιού με αναπηρία η περίοδος αυξάνεται στις 20 εβδομάδες. Για χήρο γονέα ή μονογονιό προβλέπονται συνολικά 23 εβδομάδες. Υπάρχει, ωστόσο, ένας σημαντικός περιορισμός, μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος η γονική άδεια δεν μπορεί να ξεπεράσει τις πέντε εβδομάδες.
Ένα σημείο που μπορεί να προκαλεί σύγχυση είναι ότι οι συνολικές εβδομάδες γονικής άδειας δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τις εβδομάδες για τις οποίες καταβάλλεται επίδομα.
Για το πρώτο παιδί, το επίδομα καταβάλλεται για οκτώ εβδομάδες. Για το δεύτερο αυξάνεται στις δέκα, για το τρίτο στις δώδεκα και από το τέταρτο παιδί και μετά στις δεκατέσσερις εβδομάδες.
Πρόσθετη πρόνοια υπάρχει για γονείς παιδιών με αναπηρία, η περίοδος καταβολής του επιδόματος επεκτείνεται κατά τέσσερις εβδομάδες σε περίπτωση σοβαρής αναπηρίας ή μέτριας νοητικής αναπηρίας και κατά έξι εβδομάδες σε περίπτωση ολικής αναπηρίας.
Το ποσό δεν είναι ενιαίο για όλους. Υπολογίζεται με βάση τον εβδομαδιαίο μέσο όρο των πραγματικών και εξομοιούμενων ασφαλιστέων αποδοχών του ασφαλισμένου κατά το σχετικό έτος εισφορών.
Το επίδομα αποτελείται από βασικό και συμπληρωματικό μέρος. Το βασικό αντιστοιχεί στο 72% της εβδομαδιαίας αξίας της ασφαλιστικής μονάδας που έχει σε πίστη του ο ασφαλισμένος στη βασική ασφάλιση, ενώ για τη συμπληρωματική ασφάλιση εφαρμόζεται ποσοστό 60%.
Εάν ο μισθωτός συνεχίζει να λαμβάνει μέρος των απολαβών του από τον εργοδότη κατά τη διάρκεια της άδειας, το επίδομα προσαρμόζεται ώστε το συνολικό ποσό να μην ξεπερνά τις πλήρεις απολαβές του.
Για τους μισθωτούς δεν αρκεί μόνο να είναι γονείς και εργαζόμενοι. Μεταξύ άλλων, απαιτείται συγκεκριμένο ασφαλιστικό ιστορικό, τουλάχιστον 12 μήνες απασχόλησης μέσα στους προηγούμενους 24 μήνες και έξι μήνες συνεχούς εργασίας στον ίδιο εργοδότη. Επίσης, ο εργαζόμενος δεν πρέπει να λαμβάνει πλήρεις απολαβές από τον εργοδότη κατά την περίοδο της γονικής άδειας.
Αντίστοιχες ασφαλιστικές προϋποθέσεις ισχύουν για τους αυτοτελώς εργαζόμενους, οι οποίοι πρέπει επιπλέον να έχουν τακτοποιημένες τις εισφορές τους για τις δύο αμέσως προηγούμενες τριμηνιαίες περιόδους εισφοράς.
Εδώ βρίσκεται ίσως ένα από τα σημαντικότερα πρακτικά σημεία για τους γονείς. Ο μισθωτός οφείλει να ενημερώσει τον εργοδότη του τρεις εβδομάδες πριν από την έναρξη της γονικής άδειας. Σε ειδικές περιπτώσεις και με τη συγκατάθεση του εργοδότη, η προθεσμία μπορεί να μειωθεί. Αντίστοιχη γραπτή προειδοποίηση τριών εβδομάδων προβλέπεται προς τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις για τους αυτοτελώς εργαζόμενους.
Η αίτηση για το επίδομα πρέπει να υποβληθεί εντός επτά ημερών από την πρώτη ημέρα για την οποία ζητείται η παροχή. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και εφόσον αποδειχθεί εύλογη αιτία για την καθυστέρηση, προβλέπεται δυνατότητα παράτασης.
Η αίτηση γίνεται με το ειδικό έντυπο ΥΚΑ 1-025 και μπορεί να υποβληθεί σε Επαρχιακό Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων ή σε Κέντρο Εξυπηρέτησης του Πολίτη.
Η γονική άδεια μπορεί να αποτελέσει σημαντική ανάσα για μια οικογένεια, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ισορροπία μεταξύ εργασίας και φροντίδας των παιδιών παραμένει καθημερινή πρόκληση.
Το βασικό, ωστόσο, είναι οι γονείς να γνωρίζουν ότι άδεια και επίδομα δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα, ότι υπάρχουν ασφαλιστικές προϋποθέσεις και, κυρίως, ότι οι προθεσμίες παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση νοσηλεύεται 24χρονος μοτοσικλετιστής, ο οποίος τραυματίστηκε σε τροχαίο ατύχημα που σημειώθηκε χθες βράδυ στην επαρχία Αμμοχώστου.
