Η προετοιμασία της επίσκεψης έχει ήδη ενεργοποιήσει μια σειρά πολιτικών και διπλωματικών επαφών. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης συγκαλεί σήμερα στις 10.00 το Εθνικό Συμβούλιο, με στόχο την ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών και τον συντονισμό της ελληνοκυπριακής πλευράς, ενώ αμέσως μετά μεταβαίνει στην Αθήνα, όπου το Σάββατο, θα έχει συνάντηση με τον Έλληνα Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, επιδιώκοντας κοινό βηματισμό ενόψει των κρίσιμων επαφών που ακολουθούν.
Καθοριστικό ρόλο στην προετοιμασία της επίσκεψης, διαδραματίζει η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν. Η ίδια πραγματοποιεί επαφές στις Βρυξέλλες και στην Άγκυρα, όπου αναμένεται να συναντηθεί σήμερα, με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, σε μια προσπάθεια αποτύπωσης των θέσεων όλων των εμπλεκόμενων πλευρών πριν από την άφιξη του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο.
Οι επαφές αυτές, θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμες, καθώς αναμένεται να διαμορφώσουν το διπλωματικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο θα κινηθεί ο ΟΗΕ τις επόμενες ημέρες. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση δηλώνει ξεκάθαρα ότι παραμένει προσηλωμένη στη στήριξη των προσπαθειών του ΟΗΕ για επίτευξη συνολικής λύσης του Κυπριακού.
Η Ύπατη Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλλας, μετά από επικοινωνία με την κ. Ολγκίν, επανέλαβε τη δέσμευση της Ένωσης υπέρ της διαδικασίας υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, επιβεβαιώνοντας ότι οι Βρυξέλλες εξακολουθούν να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Η Λευκωσία εμφανίζεται αποφασισμένη να αξιοποιήσει τη νέα αυτή κινητικότητα, επιμένοντας ότι οποιαδήποτε διαδικασία πρέπει να στηρίζεται αποκλειστικά στο συμφωνημένο πλαίσιο λύσης της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Ο διαπραγματευτής της ελληνοκυπριακής πλευράς, Μενέλαος Μενελάου, ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο συζήτησης περί «μέσης λύσης» ανάμεσα στην ομοσπονδία και τη λύση δύο κρατών, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι η συνέχιση της διαδικασίας από το σημείο όπου διακόπηκε στο Κραν Μοντανά το 2017.
Παράλληλα, η κυπριακή κυβέρνηση επιδιώκει από την επικείμενη τριμερή συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα ένα σαφές μήνυμα για τα επόμενα βήματα και την προοπτική σύγκλησης νέας διευρυμένης διάσκεψης. Το πρόγραμμα του Αντόνιο Γκουτέρες καταδεικνύει την πρόθεση του ΟΗΕ να εμπλέξει όχι μόνο τις δύο ηγεσίες αλλά και την κοινωνία των πολιτών. Ο Γενικός Γραμματέας θα πραγματοποιήσει χωριστές συναντήσεις με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, θα επισκεφθεί το ανθρωπολογικό εργαστήριο της ΔΕΑ, θα συναντηθεί με τις δικοινοτικές τεχνικές επιτροπές και εκπροσώπους οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ενώ η κορύφωση της επίσκεψης θα είναι η κοινή συνάντηση των δύο ηγετών υπό την προεδρία του ίδιου.
Χαμηλές οι προσδοκίες για μια νέα πολυμερή διάσκεψη
Ωστόσο, οι προσδοκίες παραμένουν συγκρατημένες. Διπλωματικές πηγές του ΟΗΕ επισημαίνουν ότι απαιτούνται συγκεκριμένα και απτά αποτελέσματα από αυτή την επίσκεψη προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για μια νέα πολυμερή διάσκεψη. Την ίδια στιγμή διαψεύδονται δημοσιεύματα περί ύπαρξης έτοιμου σχεδίου λύσης, με τον ΟΗΕ να τονίζει ότι το βάρος δίνεται αποκλειστικά στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για συνέχιση του διαλόγου.
Επιμένει σε ΜΟΕ ο Ερχιουρμάν
Από την τουρκοκυπριακή πλευρά, ο Τουφάν Ερχιουρμάν χαρακτηρίζει σημαντική την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα, απορρίπτει όμως το ενδεχόμενο συμμετοχής σε διαδικασίες χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο. Υποστηρίζει ότι προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην εφαρμογή μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, όπως το άνοιγμα νέων οδοφραγμάτων, η επίλυση ζητημάτων που αφορούν παιδιά μικτών γάμων και η ενίσχυση της συνεργασίας σε τομείς όπως ο αθλητισμός. Παράλληλα, επαναλαμβάνει τις γνωστές θέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς για τους ενεργειακούς πόρους και τις θαλάσσιες ζώνες, επιβεβαιώνοντας ότι οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν ουσιαστικές.
Την ίδια ώρα, η κοινωνία των πολιτών επιχειρεί να στείλει το δικό της μήνυμα. Η δικοινοτική πρωτοβουλία «Ενωμένη Κύπρος» διοργανώνει κινητοποίηση υπέρ της ομοσπονδιακής λύσης, με τη στήριξη του ΑΚΕΛ, την ημέρα του ιδιωτικού δείπνου που θα παραθέσει ο Αντόνιο Γκουτέρες στους δύο ηγέτες. Η παράλληλη πραγματοποίηση εκδηλώσεων και στις δύο πλευρές της διαχωριστικής γραμμής, αποσκοπεί στην ανάδειξη της επιθυμίας μέρους της κοινωνίας για επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών.
Παρά την έντονη κινητικότητα, κανείς δεν εμφανίζεται διατεθειμένος να καλλιεργήσει υπερβολικές προσδοκίες. Η ίδια η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα, δεν θεωρείται προάγγελος άμεσης λύσης, αλλά περισσότερο μια προσπάθεια να διατηρηθεί ενεργή η διαδικασία και να αποτραπεί νέα περίοδος στασιμότητας. Το ζητούμενο για τον ΟΗΕ, είναι να διαπιστώσει κατά πόσο υπάρχει το απαραίτητο πολιτικό έδαφος ώστε να επανεκκινήσουν οι συνομιλίες με ουσιαστικές πιθανότητες προόδου.
