ΠτΔ πριν τη συνάντηση με Έρχιουρμαν - «Αν δεν υπάρχει πολιτική βούληση θα λέγονται πολλά άλλα»
Αν υπάρχει πραγματική πολιτική βούληση μπορούμε να γράψουμε Ιστορία στο Κυπριακό, είπε σήμερα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης.
Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε έπειτα από καταγγελία και επικεντρώθηκε στην τήρηση των συμβατικών υποχρεώσεων του Παραχωρησιούχου, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανανέωση του στόλου και στην εκτέλεση του συγκοινωνιακού δικτύου.
Η σύμβαση με το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων υπογράφηκε στις 30 Νοεμβρίου 2022. Βάσει του Σχεδίου Μετάβασης και Υλοποίησης, ο Παραχωρησιούχος είχε δεσμευτεί να διαθέτει συνολικά 80 ιδιόκτητα λεωφορεία, εκ των οποίων τα 72 θα ήταν καινούργια.
Η μεταβατική περίοδος, που αρχικά έληγε στις 30 Νοεμβρίου 2023, παρατάθηκε μέχρι τις 7 Φεβρουαρίου 2024, μετά την παραγγελία 82 λεωφορείων που υποβλήθηκε στις αρχές του 2023.
Ωστόσο, μέχρι τη λήξη της μεταβατικής περιόδου είχαν ενταχθεί στην υπηρεσία μόλις 20 νέα λεωφορεία. Μέχρι την ολοκλήρωση του ελέγχου, τον Φεβρουάριο του 2026, ο αριθμός είχε αυξηθεί στα 32, έναντι των 72 που προβλέπονταν.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία διαπιστώνει παράλληλα ότι ο Παραχωρησιούχος κάλυπτε τον προβλεπόμενο ετήσιο αριθμό χιλιομέτρων. Η έλλειψη των νέων οχημάτων αντιμετωπιζόταν με υφιστάμενα μεγαλύτερης ηλικίας λεωφορεία και ενοικιαζόμενα οχήματα.
Σε γενικές γραμμές, τηρούνταν επίσης οι ελάχιστες απαιτήσεις για την ηλικία και την ιδιοκτησία του στόλου, με εξαίρεση μία μεμονωμένη περίπτωση, ενώ τα ενοικιαζόμενα λεωφορεία δεν ξεπερνούσαν το συμβατικό όριο του 30% του συνολικού στόλου.
Κυρώσεις €2,37 εκατ.
Για την καθυστέρηση στην υλοποίηση της επένδυσης, το Υπουργείο απέστειλε στον Παραχωρησιούχο δύο επιστολές συμμόρφωσης, στις 18 Σεπτεμβρίου και στις 3 Οκτωβρίου 2024, με τελική προθεσμία την 25η Οκτωβρίου.
Παράλληλα επιβλήθηκαν αρχικά πρόστιμα €200 και €500. Καθώς η μη συμμόρφωση συνεχίστηκε, ενεργοποιήθηκε και η πρόνοια της σύμβασης για επιβολή ποινής ίσης με το διπλάσιο της αντίστοιχης ημερήσιας τιμής απόσβεσης για κάθε ημέρα καθυστέρησης, με αναδρομική ισχύ από τις 7 Φεβρουαρίου 2024.
Μέχρι τις 22 Δεκεμβρίου 2025 είχαν αποκοπεί από την κρατική αποζημίωση του Παραχωρησιούχου €2.373.693,60.
Παρά τις κυρώσεις, η συμβατική δέσμευση για την ανανέωση του στόλου δεν είχε υλοποιηθεί πλήρως μέχρι την ολοκλήρωση του ελέγχου.
Προβληματισμός για την κρατική εποπτεία
Η Ελεγκτική Υπηρεσία εκφράζει προβληματισμό για την αδυναμία του κράτους να αντιμετωπίσει έγκαιρα μια ουσιώδη απόκλιση από τους όρους της σύμβασης.
Στο υπόμνημα επισημαίνεται ότι η κατάσταση ενδέχεται να δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και να εγείρει ζητήματα ίσης μεταχείρισης των προσφοροδοτών. Παράλληλα, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθεί προηγούμενο και για άλλες δημόσιες συμβάσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην καθυστέρηση αντικατάστασης παλαιότερων λεωφορείων με νεότερα οχήματα, καθώς, σύμφωνα με την Υπηρεσία, το ζήτημα επηρεάζει την ασφάλεια και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Ερωτήματα τίθενται και για την αποτελεσματικότητα των οικονομικών κυρώσεων. Η συνέχιση της μη συμμόρφωσης παρά την επιβολή προστίμων ενδεχομένως να καταδεικνύει ότι ο σχεδιασμός των ποινών δεν δημιούργησε επαρκές οικονομικό κίνητρο για έγκαιρη συμμόρφωση.
Το βασικό συμπέρασμα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας είναι ότι η παρατεταμένη απόκλιση από τις συμβατικές υποχρεώσεις δημιουργεί την εικόνα πως το κράτος δυσκολεύεται να επιβάλει αποτελεσματικά τους όρους των δημοσίων συμβάσεων, στέλνοντας λανθασμένα μηνύματα τόσο στους υφιστάμενους όσο και στους μελλοντικούς Παραχωρησιούχους.
