Όπως ανέφερε ο κ. Δρουσιώτης, ο Σύνδεσμος παρακολουθούσε τις τιμές των προϊόντων που επηρεάζονταν από το μέτρο από τις 30 Σεπτεμβρίου, όταν ανακοινώθηκε η επέκταση του μηδενικού ΦΠΑ σε πέντε επιπλέον κατηγορίες βασικών προϊόντων, μέχρι και τις ημέρες που ακολούθησαν την εφαρμογή του στις 12 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε ο Σύνδεσμος, μέχρι τις 11 Οκτωβρίου, δηλαδή μία ημέρα πριν από την εφαρμογή του μέτρου, οκτώ προϊόντα παρουσίασαν αυξήσεις στη μέση τιμή τους, οι οποίες κυμάνθηκαν από ένα έως επτά σεντ.
Μάλιστα, όπως σημείωσε, σε τρία προϊόντα οι τιμές μειώθηκαν κατά την πρώτη ημέρα εφαρμογής του μηδενικού ΦΠΑ, στις 12 Οκτωβρίου, ωστόσο στις 15 Οκτωβρίου καταγράφηκαν εκ νέου αυξήσεις, από δύο έως τέσσερα σεντ.
Δεν έφτασε το 5% η μείωση των τιμών
Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου εξήγησε ότι η μείωση των τιμών θα έπρεπε να ανέρχεται στο 5% από την πρώτη ημέρα εφαρμογής του μέτρου. Ωστόσο, σύμφωνα με τις καταγραφές του Συνδέσμου, το μέσο ποσοστό μείωσης διαμορφώθηκε στις 12 Οκτωβρίου στο 3,76%, στις 13 Οκτωβρίου στο 4,3% και στις 14 Οκτωβρίου στο 4,5%.
Όπως υπογράμμισε, τρεις ημέρες μετά την εφαρμογή του μέτρου η μέση μείωση εξακολουθούσε να μην έχει φτάσει το 5%. Ο ίδιος ανέφερε ότι ο Σύνδεσμος υπολογίζει τη μέση τιμή κάθε προϊόντος με βάση τις τιμές που καταγράφονται στις 49 υπεραγορές που περιλαμβάνονται στην πλατφόρμα e-kalathi.
Αναφερόμενος, παράλληλα, στα στοιχεία της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή, ο κ. Δρουσιώτης σημείωσε ότι, τέσσερις ημέρες μετά την εφαρμογή του μέτρου, τέσσερις από τις δέκα υπεραγορές που περιλαμβάνονταν στον σχετικό πίνακα, παρουσίαζαν μικρή ή μεγάλη απόκλιση από την εφαρμογή της προβλεπόμενης μείωσης.
Όπως ανέφερε, υπήρχαν επίσης δύο υπεραγορές στις οποίες δεν καταγράφηκε καμία μείωση στις τιμές αρτοποιητικών προϊόντων, ενώ η ίδια Υπηρεσία είχε καταγράψει αυξήσεις σε δύο προϊόντα.
«Δεν κύλησαν όλα ομαλά», ήταν το μήνυμα που προκύπτει από τις επισημάνσεις του Προέδρου του Συνδέσμου, ο οποίος αμφισβητεί την εικόνα της ομαλής εφαρμογής του μέτρου.
Αυξήσεις σε παιδικές τροφές και καφέ
Στις επιμέρους καταγραφές του Συνδέσμου περιλαμβάνονται και προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης, όπως παιδικές τροφές και καφές.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον κ. Δρουσιώτη, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι τιμές παιδικών τροφών αυξήθηκαν από 3,56 στα 3,57 ευρώ και από 3,40 στα 3,42 ευρώ.
Αυξήσεις καταγράφηκαν και στον καφέ. Όπως ανέφερε, η τιμή ενός προϊόντος κυπριακού καφέ αυξήθηκε κατά ένα σεντ, ενώ άλλο προϊόν καφέ από 3,85 ευρώ ανέβηκε στα 3,92 ευρώ πριν από την εφαρμογή του μηδενικού ΦΠΑ. Η μείωση, όπως υποστήριξε, εφαρμόστηκε στη συνέχεια πάνω στην ήδη αυξημένη τιμή.
Αντίστοιχα, στον στιγμιαίο καφέ καταγράφηκε αύξηση ενός σεντ μία ημέρα πριν από την εφαρμογή του μέτρου.
Ο κ. Δρουσιώτης υπογράμμισε ότι πρόκειται για βασικές κατηγορίες προϊόντων, στις οποίες οι καταναλωτές θα ανέμεναν να δουν τη μείωση που προκύπτει από την κατάργηση του ΦΠΑ.
«Φταίει το κράτος» – Τι ζητά ο Σύνδεσμος
Ερωτηθείς κατά πόσο οι καταναλωτές είδαν πραγματική μείωση στις δαπάνες τους, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου απάντησε ότι δεν διαπίστωσαν αισθητή διαφορά. Όπως εξήγησε, ο μηδενισμός του ΦΠΑ αντιστοιχεί σε μείωση της τάξης του 5%, ενώ σε αρκετά προϊόντα καταγράφηκαν παράλληλα αυξήσεις τιμών ή η μείωση που εφαρμόστηκε ήταν μικρότερη από την αναμενόμενη.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι η αύξηση μιας τιμής δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι ο πωλητής παρανομεί, καθώς έχει τη δυνατότητα να καθορίζει την τιμή του προϊόντος. Ωστόσο, χαρακτήρισε την κατάσταση σοβαρή στρέβλωση και υποστήριξε ότι το κράτος δεν διασφάλισε πως το όφελος από το μέτρο θα κατέληγε στους καταναλωτές.
«Όταν το κράτος δίνει λεφτά στους πολίτες του για κάποιο συγκεκριμένο σκοπό, αυτά τα λεφτά πρέπει να διασφαλίζονται ότι θα πάνε στους δικαιούχους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παραλληλίζοντας το ζήτημα με τις επιδοτήσεις στα καύσιμα, ο κ. Δρουσιώτης υποστήριξε ότι θα πρέπει να υπάρξουν νομοθετικές ρυθμίσεις, ώστε σε περιόδους εφαρμογής τέτοιων μέτρων να μην επιτρέπονται αυξήσεις τιμών για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Όπως ανέφερε, με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να διασφαλιστεί ότι οι επιδοτήσεις στα καύσιμα και στα βασικά προϊόντα θα προσφέρουν ουσιαστικό όφελος στους πολίτες.