Η σχιζοφρένεια είναι μία σοβαρή ψυχική νόσος που δεν χαρακτηρίζεται μόνο από ψευδαισθήσεις και παραληρητικές ιδέες, αλλά και από επίμονες γνωστικές διαταραχές, οι οποίες μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την ικανότητα ενός ατόμου να εργάζεται, να κοινωνικοποιείται και να ζει ανεξάρτητα. Αν και εδώ και χρόνια οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι τα μικρόβια του σώματος μπορεί να συμβάλλουν σε αυτή τη γνωστική έκπτωση, η έρευνα είχε εστιάσει κυρίως στο έντερο. Ωστόσο, ολοένα και περισσότερα δεδομένα δείχνουν ότι και το μικροβιακό οικοσύστημα του στόματος μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο.
Στο «μικροσκόπιο» η σχέση στοματικού μικροβιώματος και εγκεφαλικής λειτουργίας
Η νέα μελέτη στρέφει το ενδιαφέρον στη σχέση μεταξύ στοματικού μικροβιώματος και εγκεφαλικής λειτουργίας, εξετάζοντας αν οι αλλαγές στη μικροβιακή σύσταση του στόματος συνδέονται με τη γνωστική έκπτωση στη σχιζοφρένεια και ποιοι μηχανισμοί ενδέχεται να εμπλέκονται.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 68 άτομα με σχιζοφρένεια και 32 υγιείς συμμετέχοντες. Η γνωστική λειτουργία αξιολογήθηκε με καθιερωμένες ψυχομετρικές δοκιμασίες, ενώ η συνολική επίδοση αποτυπώθηκε μέσω του δείκτη γενικής νοημοσύνης (IQ), όπου υψηλότερες τιμές αντιστοιχούν σε καλύτερη γνωστική λειτουργία.
Για τη μελέτη του στοματικού μικροβιώματος, συλλέχθηκαν δείγματα σάλιου και αναλύθηκαν με σύγχρονες γενετικές τεχνικές. Στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκαν υπολογιστικά εργαλεία για την πρόβλεψη των μεταβολικών λειτουργιών των μικροβιακών κοινοτήτων.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Τα ευρήματα ήταν σαφή:
- Παρουσίαζαν μικρότερη ποικιλότητα στοματικών βακτηρίων σε σύγκριση με τους υγιείς συμμετέχοντες.
- Εμφάνιζαν χαμηλότερες επιδόσεις στις γνωστικές δοκιμασίες.
- Συσχετίζονταν η χαμηλότερη μικροβιακή ποικιλότητα με χαμηλότερη συνολική γνωστική επίδοση εντός της ομάδας των ασθενών.
Επιπλέον, παρατηρήθηκαν ανισορροπίες σε συγκεκριμένες ομάδες βακτηρίων, με αυξημένη αναλογία Streptococcus σε σχέση με Prevotella, δύο γένη που ανήκουν στη φυσιολογική στοματική χλωρίδα. Η μεταβολή αυτή θεωρείται ένδειξη διαταραχής της μικροβιακής ισορροπίας και μειωμένης ποικιλότητας.
Οι υπολογιστικές αναλύσεις υπέδειξαν ότι ορισμένες μικροβιακές μεταβολικές οδοί – που σχετίζονται με τον μεταβολισμό της ενέργειας, τη σύνθεση γλυκανών και την παραγωγή βασικών συμπαραγόντων- συσχετίζονταν θετικά με τη γνωστική λειτουργία. Αντίθετα, δείκτες φλεγμονής που συνδέονται με τη νευροφλεγμονή δεν φάνηκαν να εξηγούν άμεσα αυτή τη σχέση.
Τι σημαίνουν αυτά τα ευρήματα
Οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για διατομεακή μελέτη, η οποία δεν μπορεί να αποδείξει αιτιώδη σχέση. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δημιουργούν βάσιμες υποθέσεις για μελλοντικές, μακροχρόνιες και πειραματικές μελέτες.
Τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι το στοματικό μικροβίωμα μπορεί να λειτουργήσει ως ένα εύκολα προσβάσιμο «παράθυρο» για την κατανόηση μικροβιακών καταστάσεων που σχετίζονται με τη γνωστική λειτουργία στη σχιζοφρένεια.
Η μελέτη ανοίγει νέους δρόμους στην έρευνα της σχιζοφρένειας, αναδεικνύοντας τη σημασία του άξονα στόματος–εγκεφάλου. Παράλληλα, θέτει τις βάσεις για μελλοντικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν βελτίωση της στοματικής υγιεινής, αλλά και στοχευμένες προσεγγίσεις στο μικροβίωμα, όπως πρεβιοτικά και προβιοτικά.
ΠΗΓΗ: ygeiamou.gr