Τα ευρήματα αποκαλύπτουν μια χαώδη κατάσταση που δεν προκαλεί μόνο τεράστια οικονομική ζημιά στο δημόσιο ταμείο, αλλά ταυτόχρονα εγκλωβίζει χιλιάδες πολίτες σε έναν λαβύρινθο γραφειοκρατίας και πολυετούς αναμονής.
Τα «φέσια» των 18,5 εκατομμυρίων και οι προνομιούχοι μισθωτές
Σύμφωνα με τον Γενικό Ελεγκτή, τα ανείσπρακτα έσοδα του Τμήματος παρουσίασαν ανησυχητική άνοδο, φτάνοντας τα €18,5 εκατομμύρια μέχρι το τέλος του 2024, σημειώνοντας αύξηση 20% μέσα σε μόλις ένα έτος. Το πιο εξόφθαλμο στοιχείο της έκθεσης αφορά τα μισθώματα κρατικής γης, τα οποία αποτελούν το 74% των συνολικών οφειλών. Η κατάσταση στη Λευκωσία κρίνεται ως ιδιαίτερα προκλητική, καθώς το 70% των ανείσπρακτων ενοικίων της επαρχίας προέρχεται από μόλις δέκα συγκεκριμένους μισθωτές. Η Ελεγκτική Υπηρεσία προειδοποιεί ξεκάθαρα ότι η παρατεταμένη ανοχή του κράτους απέναντι σε αυτούς τους οφειλέτες ενδέχεται να αγγίζει τα όρια της παράνομης κρατικής ενίσχυσης.
Πρωταθλητής οφειλών ο Δήμος Λεμεσού
Στο μικροσκόπιο του ελέγχου βρέθηκαν και οι εκκρεμότητες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με τον Δήμο Λεμεσού να καταλαμβάνει την αρνητική πρωτιά. Ο Δήμος εμφανίζεται να χρωστά στο κράτος το ποσό των €2,9 εκατομμυρίων για πολεοδομικά έργα που υλοποιήθηκαν πριν από μία δεκαετία. Παρά το γεγονός ότι ο Υπουργός Εσωτερικών είχε δώσει οδηγίες για την αποκοπή του ποσού από την ετήσια κρατική χορηγία προς τον Δήμο, η έκθεση αποκαλύπτει ότι μέχρι σήμερα δεν έχει εισπραχθεί ούτε ένα ευρώ, αναδεικνύοντας την αδυναμία επιβολής των αποφάσεων.
Αιτήσεις από το 1973 και ένας αιώνας αναμονής
Οι αριθμοί που καταγράφονται για την ταχύτητα εξυπηρέτησης των πολιτών προκαλούν ίλιγγο και εκθέτουν την αποτελεσματικότητα του Τμήματος. Στα αρχεία του Κτηματολογίου εντοπίστηκαν αιτήσεις για αναγκαστικές πωλήσεις ακινήτων που παραμένουν σε εκκρεμότητα από το 1973, ενώ ο μέσος χρόνος για την επίλυση μιας απλής συνοριακής διαφοράς αγγίζει πλέον τα δέκα έτη. Παρόμοια είναι η εικόνα και στις μισθώσεις κρατικής γης, όπου ενώ το Τμήμα δεσμεύεται για ολοκλήρωση των διαδικασιών εντός 18 μηνών, στην πραγματικότητα ο μέσος πολίτης χρειάζεται να περιμένει οκτώ ολόκληρα χρόνια για να λάβει απάντηση.
Παράνομες επεμβάσεις και το «αγκάθι» των επιτάξεων
Η απουσία κατασταλτικών μέτρων φαίνεται να αποθρασύνει όσους εκμεταλλεύονται την κρατική περιουσία, καθώς πάνω από χίλιες υποθέσεις παράνομων επεμβάσεων σε κρατική γη παραμένουν στάσιμες, με ορισμένες εξ αυτών να χρονολογούνται πάνω από 15 χρόνια. Την ίδια στιγμή, η Ελεγκτική Υπηρεσία χτυπά καμπανάκι για το καθεστώς των επιτάξεων γης για τις ανάγκες της Εθνικής Φρουράς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το κράτος χρησιμοποιεί ιδιωτικές περιουσίες από το 1964 χωρίς να έχει προχωρήσει σε απαλλοτρίωση, μια πρακτική που οδηγεί σε συνεχώς αυξανόμενες αποζημιώσεις λόγω της ανόδου των αξιών των ακινήτων, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τον Κύπριο φορολογούμενο.