Μεταξύ άλλων, διαπιστώθηκε η περιορισμένη ανάπτυξη έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας από την ΑΗΚ και η καθυστέρηση στην ένταξή τους στο παραγωγικό της μείγμα, ζήτημα το οποίο αναδεικνύεται ως κρίσιμο, υπό το πρίσμα του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και της προστασίας του τελικού καταναλωτή.
Πιο συγκεκριμένα, μέχρι τον Σεπτέμβριο 2025, η Αρχή διέθετε σε λειτουργία τέσσερα φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 20MWp από το παγκύπριο σύνολο των 420,1MWp. Τα πιο πάνω επηρεάζουν τη δυνατότητα ενίσχυσης της συμμετοχής των ΑΠΕ στο παραγωγικό μείγμα της Αρχής.
Όπως σημειώνει στον πρόλογο της έκθεσης ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, η καθυστέρηση κυρίως εξηγείται σε ένα βαθμό από τη μη εξασφάλιση εγκρίσεων από τη ΡΑΕΚ στα αρχικά στάδια, σε μια προσπάθεια προστασίας του ανταγωνισμού. Όμως, αναφέρει, δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα για τη μη ουσιαστική αντίδραση των προηγούμενων ΔΣ της ΑΗΚ για ένα τόσο σημαντικής σημασίας στρατηγικό θέμα.
Την ίδια περίοδο, ιδιωτικοί φορείς ανέπτυξαν σημαντικό αριθμό φωτοβολταϊκών έργων ή εξασφάλισαν σχετικές άδειες, χωρίς να προκύπτει μέχρι σήμερα σαφής επίδραση στη μείωση της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας.
Το κόστος καυσίμων και δικαιωμάτων εκπομπών θερμοκηπιακών αερίων αποτελούν περίπου το 70% των συνολικών λειτουργικών δαπανών της ΑΗΚ. Η δαπάνη για αγορά δικαιωμάτων εκπομπών αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια, φθάνοντας τα €211,2 εκ. το 2024 (μη ελεγμένα στοιχεία).
Το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών μετακυλίεται στον καταναλωτή και, σε συνδυασμό κυρίως με την περιορισμένη αξιοποίηση των ΑΠΕ από την ΑΗΚ, την απουσία ηλεκτρικής διασύνδεσης, την περιορισμένη αποθήκευση, τη μη έλευση φυσικού αερίου, τη γήρανση υφιστάμενων θερμικών μονάδων της ΑΗΚ, συμβάλλει στη διατήρηση υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Πέραν των πιο πάνω, ο έλεγχος ανέδειξε αδυναμίες σε επιμέρους λειτουργίες της Αρχής. Παρατηρήθηκαν περιπτώσεις μη ορθής εφαρμογής διαδικασιών για την είσπραξη οφειλών.
Πιο συγκεκριμένα, οι αδυναμίες στην εφαρμογή των εσωτερικών διαδικασιών της Αρχής, αποδεδειγμένα, οδηγούν σε απώλεια εσόδων καθώς, σε δύο τουλάχιστον περιπτώσεις, παρόλο ότι η Αρχή προχώρησε στη λήψη δικαστικών μέτρων, δεν κατέστη δυνατή η ανάκτηση των οφειλόμενων ποσών ύψους €31.258 και €27.869 ενώ, τίθεται και θέμα άνισης μεταχείρισης των καταναλωτών.
Ακόμη, καταγράφηκαν περιπτώσεις μη διενέργειας επαρκών ελέγχων σε μετρητές.
Παρατηρήθηκε ότι δεν διενεργούνται οι ενδεδειγμένοι έλεγχοι στους μετρητές χαμηλής και μέσης τάσης της Αρχής στο βαθμό που απαιτείται από τις σχετικές Οδηγίες/Διαδικασίες της, με σκοπό την επιβεβαίωση της ορθής και ακριβούς λειτουργίας τους, καθώς επίσης τον έγκαιρο εντοπισμό τυχόν προβλημάτων και την αποφυγή του ενδεχόμενου απώλειας εσόδων για την Αρχή. Αναφέρεται σχετικά ότι, ενώ θα έπρεπε να ελεγχθούν 9.483 και 9.904 μετρητές για τα έτη 2022 και 2023, αντίστοιχα, ελέγχθηκαν μόνο 4.213 ή 44,4% και 4.055 ή 40,9%, αντίστοιχα.
Παρατηρήθηκαν επίσης καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση καταναλωτών, με μεγάλο αριθμό κλήσεων να παραμένει αναπάντητος.
Πιο αναλυτικά, μεγάλος όγκος τηλεφωνικών κλήσεων που οδηγούνται σε αναμονή για εξυπηρέτηση από λειτουργό του Κέντρου Τηλεξυπηρέτησης Πελατών (ΚΤΠ) - 384.702 κλήσεις για τα έτη 2022-2024 - δεν απαντήθηκαν τελικά. Το θέμα της μη ανταπόκρισης σε τηλεφωνικές κλήσεις από το ΚΤΠ και, κατ’ επέκταση της διαχείρισης του όγκου των τηλεφωνικών κλήσεων, φαίνεται ότι χρονολογείται και, παράπονα καταφθάνουν στη Διοίκηση της Αρχής κατ’ εξακολούθηση τα τελευταία χρόνια, χωρίς να λαμβάνονται ουσιαστικά και δραστικά μέτρα προς επίλυση του προβλήματος.
Κατά την 31.12.2022, η αξία της ηλεκτρικής ενέργειας που διοχετεύτηκε και δεν τιμολογήθηκε, ούτε εισπράχθηκε από τους Τουρκοκύπριους που διαμένουν σε μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές, ανέρχεται, από το 1964 μέχρι το 2022, σε €276,1εκ., χωρίς την επιβολή τόκων. Για το 2022, η αξία της εν λόγω ηλεκτρικής ενέργειας ανήλθε σε €1,3εκ. και αφορούσε αποκλειστικά σε κατανάλωση από τουρκοκυπριακά υποστατικά στην περιοχή Πύλας, αφού, όπως πληροφορηθήκαμε, μέχρι το 2014 αποσυνδέθηκαν όλες οι άλλες γραμμές που αφορούσαν κυρίως τις περιοχές Περγάμου και Αχερίτου.
Το συνολικό ύψος των επιδομάτων που καταβλήθηκαν στο προσωπικό της Αρχής ανήλθε σε €11,4 εκ. το 2022 σε σύγκριση με €10,1εκ. το 2021 και €8,8εκ. το 2020, σημειώνοντας αύξηση ύψους €1,3εκ. ή 12,9% κατά το 2022 σε σύγκριση με το 2021 και €2,6εκ. ή 29,5% σε σύγκριση με το 2020, η οποία οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην αύξηση της δαπάνης για υπερωριακή αμοιβή.
Πιο συγκεκριμένα, το ποσό που δαπανήθηκε το 2022 για υπερωριακή αποζημίωση ανήλθε, σύμφωνα με στοιχεία που λήφθηκαν από την Αρχή, σε €6,6εκ. σε σύγκριση με €5,4εκ. το 2021 και €4,1εκ. το 2020, παρουσιάζοντας αύξηση ύψους €1,2εκ. ή 22,2% κατά το 2022 σε σύγκριση με το 2021 και €2,5εκ. ή 61% σε σύγκριση με το 2020. Αν επίσης ληφθεί υπόψη ότι η υπερωριακή αμοιβή κατά το 2017 ανερχόταν σε €2,1εκ., διαφαίνεται μια διαχρονική σημαντική αύξηση που ίσως υποδηλώνει ότι μόνιμες ανάγκες καλύπτονται μέσω υπερωριών, κάτι που αποτελεί μη συμφέρουσα πρακτική.
Διαπιστώθηκε ότι δεν εφαρμόζεται η σχετική Οδηγία της Αρχής, σύμφωνα με την οποία, το ετήσιο όριο υπερωριακής αμοιβής ανέρχεται σε €13.000 και, σε περίπτωση που υπάλληλος θα αμειφθεί υπερωριακά για ποσό που θα υπερβαίνει το εν λόγω όριο, οι δεδουλευμένες ώρες που αντιστοιχούν στο ποσό της υπέρβασης θα καταβληθούν στον υπάλληλο, ως ελεύθερος χρόνος από υπερωρίες. Συγκεκριμένα, παρατηρήσαμε ότι, 166 και 81 άτομα κατά τα έτη 2023 και 2022, αντίστοιχα, είχαν υπερωριακή αμοιβή άνω των €13.000, με μέγιστο ποσό ύψους €37.198 για το 2023 και €28.424 για το 2022.
Από έλεγχο που διενήργησε η Διεύθυνση Εσωτερικού Ελέγχου (ΔΕΕ) της ΑΗΚ, κατόπιν καταγγελίας που υποβλήθηκε στην Υπηρεσία μας και διαβιβάστηκε στην Αρχή, αναφορικά με κατάχρηση υπερωριακής αποζημίωσης από συνεργεία της ΑΗΚ στην Επαρχία Λεμεσού, εντοπίστηκαν ορισμένες αδυναμίες σε συστήματα και διαδικασίες, που ενδεχομένως να επιτρέπουν την κατάχρηση της υπερωριακής απασχόλησης. Όπως ενδεικτικά αναφέρεται σε σχετικό σημείωμα ημερ. 10.6.2024, του Διευθυντή της ΒΡΔ Διανομής, που υποβλήθηκε στην Υπηρεσία μας, μέρος του προσωπικού που δραστηριοποιείται στα Περιφερειακά Γραφεία της ΑΗΚ δεν κτυπούσε την κάρτα του ή κτυπούσε την κάρτα άλλου συναδέλφου, πριν και μετά τη διεξαγωγή της υπερωριακής εργασίας.
Παρεμφερή ωφελήματα (ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, επιδότηση εκπαιδευτικών δανείων, διατήρηση ταμείων ευημερίας για ευημερία/ψυχαγωγία των μελών, ταμείων βοηθείας κ.λπ.) ύψους €9,3εκ. καταβλήθηκαν το 2022, σύμφωνα με στοιχεία της Αρχής, εκ των οποίων, ποσό ύψους €4,2εκ. αφορούσε σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη συνταξιούχων.
Σημειώνεται ότι, η εισφορά της Αρχής στο Ταμείο Ιατροφαρμακευτικής Περίθαλψης (ΤΙΠ) για τους συνταξιούχους εξακολουθεί να ανέρχεται σε 5,9% επί του συνόλου των συντάξιμων αποδοχών των συνταξιούχων, χωρίς να έχει μειωθεί μετά την εφαρμογή του Γενικού Σχέδιου Υγείας. Επισημαίνεται επίσης ότι, σύμφωνα με τις τελευταίες εξελεγμένες οικονομικές καταστάσεις του ΤΙΠ για το έτος 2022, το υπόλοιπο του Ταμείου στις 31.12.2022 ανερχόταν σε €7.052.549, ποσό το οποίο θεωρούμε αρκετά ψηλό, γεγονός που θα πρέπει να προβληματίσει την Αρχή.
Δείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Σε δηλώσεις στους δημοσιογράφους για την επίσκεψη που θα έχει σήμερα και αύριο στην Ιταλία καθώς και το ζήτημα των οδοφραγμάτων προέβη σήμερα το πρωί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης στο πλαίσιο του Συνεδρίου «Battlefield ReDEFiNED 2026».
