Μιλώντας στο ThemaOnline, ο κ. Τελώνης εξέφρασε τον προβληματισμό του για την πορεία της αγοράς, υπογραμμίζοντας ότι η αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας και η ανέγερση νέων κατοικιών δεν αρκούν από μόνες τους για να αντιμετωπιστεί το στεγαστικό πρόβλημα, εάν οι τιμές παραμένουν απρόσιτες για τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών.
Όπως ανέφερε, «οι τιμές κατοικιών που κυμαίνονται μεταξύ €280.000 και €300.000 δημιουργούν εύλογα ερωτήματα ως προς τη βιωσιμότητα της αγοράς», ιδιαίτερα όταν συγκριθούν με τα εισοδήματα των Κυπρίων.
Στα €300.000 οι κατοικίες, στα €2.600 ο μέσος μισθός
Ο οικονομολόγος στάθηκε ιδιαίτερα στην απόσταση που παρατηρείται ανάμεσα στο κόστος απόκτησης κατοικίας και στους μισθούς, σημειώνοντας ότι ο μέσος μηνιαίος μισθός βρίσκεται περίπου στα €2.600.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αγορά ενός ακινήτου αξίας €280.000 ή €300.000 συνεπάγεται σημαντική οικονομική επιβάρυνση για ένα μέσο νοικοκυριό, γεγονός που αναδεικνύει το πρόβλημα της προσιτής στέγης.
Όπως υπέδειξε, «το ζητούμενο δεν είναι απλώς πόσες κατοικίες ανεγείρονται, αλλά κατά πόσο αυτές μπορούν πράγματι να αγοραστούν από τους πολίτες που αναζητούν στέγη».
Το παράδειγμα της Ιρλανδίας και ο κίνδυνος υπερχρέωσης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην περίπτωση της Ιρλανδίας, χρησιμοποιώντας την ως παράδειγμα για το πώς η έντονη δραστηριότητα στην αγορά ακινήτων και τα κίνητρα για αγορά κατοικίας μπορούν να οδηγήσουν σε υπερβολική αύξηση των τιμών.
Όπως περιέγραψε, «στην ιρλανδική αγορά οι αξίες των ακινήτων έφτασαν σε επίπεδα πολλαπλάσια των μεσαίων εισοδημάτων», με αποτέλεσμα η απόκτηση κατοικίας να γίνεται ολοένα και δυσκολότερη.
Η ανατροπή ήρθε όταν οι τιμές άρχισαν να υποχωρούν, αφήνοντας αρκετά νοικοκυριά αντιμέτωπα με ένα σοβαρό οικονομικό πρόβλημα: το υπόλοιπο των στεγαστικών τους δανείων ήταν μεγαλύτερο από την πραγματική αξία των ακινήτων που είχαν αγοράσει.
Ο κ. Τελώνης προειδοποίησε ότι ένα αντίστοιχο σενάριο δεν μπορεί να αποκλειστεί για την Κύπρο, εάν η ανοδική πορεία των τιμών συνεχιστεί χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα πραγματικά εισοδήματα και οι δυνατότητες των αγοραστών.
Στο 100% της δυναμικότητας η οικοδομική βιομηχανία
Πέραν των πιέσεων στις τιμές, ο οικονομολόγος αναφέρθηκε και στις δυνατότητες του κατασκευαστικού τομέα, περιγράφοντας μια περίοδο ιδιαίτερα αυξημένης δραστηριότητας.
Όπως σημείωσε, «η οικοδομική βιομηχανία λειτουργεί ουσιαστικά στο 100% της δυναμικότητάς της», καθώς καταγράφεται έντονη κινητικότητα τόσο στις κατασκευές όσο και στα έργα υποδομών.
Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, περιορίζει τα περιθώρια για περαιτέρω ανάπτυξη νέων στεγαστικών έργων, ιδιαίτερα στην περίπτωση που το κράτος αποφασίσει να εμπλακεί πιο ενεργά στην ανέγερση κατοικιών.
Καταλήγοντας, το βασικό ζητούμενο, όπως προκύπτει από τις επισημάνσεις του, είναι η υιοθέτηση πιο οργανωμένων και στοχευμένων παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, με έμφαση όχι μόνο στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών, αλλά κυρίως στη δυνατότητα των πολιτών να αποκτήσουν μια στέγη σε προσιτή τιμή.