Google Play Store Apple Store
World News Media Themasports Socialista lifenewscy

Να τύχει εκμετάλλευσης το «παράθυρο ευκαιρίας» λόγω πολέμου για κυρώσεις σε Τουρκία, αναφέρουν γεωπολιτικοί αναλυτές

18.03.2022
13:21
Πολιτική

Υπάρχει ένα «ευνοϊκό κλίμα» και ανοίγεται ένα «παράθυρο ευκαιρίας» για τη Λευκωσία, σε ό,τι αφορά την επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία, λόγω των εξελίξεων με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, λένε οι Καθηγητές Ιωάννης Μάζης και Κωνσταντίνος Γρίβας.

Πρέπει να εξακτινώσουμε το γεωπολιτικό μας δυναμικό καθώς «ταλανιζόμαστε από ετεροπροσδιορισμό και αναβλητικότητα σχετικά με τα παράθυρα ευκαιρίας» έναντι της Τουρκίας, σημειώνει ο Επισμηναγός εν αποστρατεία, Στέφανος Καραβίδας.

Σε συνέντευξή τους στο ΚΥΠΕ, οι κ. Μάζης, Γρίβας και Καραβίδας αναφέρονται στον αντίκτυπο της κρίσης, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όσο και στην περιοχή της ΝΑ Μεσογείου, ενώ λένε ότι Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία μπορούν να διεκδικήσουν ένα νέο γεωπολιτικό ρόλο.

«Πρέπει να οδηγηθούμε σε άμεση καταγγελία της Τουρκίας και απαίτηση από την ευαισθητοποιημένη ΕΕ και το ΝΑΤΟ για επιβολή αναλόγου ποιότητας κυρώσεων και σε αυτήν για τα εγκλήματα πολέμα πολέμου τα οποία έχει διαπράξει - κατ’ απομίμηση της ρωσικής βαρβαρότητας [στην Ουκρανία] – στην Κύπρο» λέει ο Καθηγητής Ιωάννης Μάζης, Πρόεδρος του Τμήματος Τουρκικών Σπουδών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών, στη Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Μεταξύ άλλων, επαναλαμβάνει την πρότασή του για δημιουργία ενός υπο-Νατοϊκού θυλάκου υπό τον έλεγχο και τον συντονισμό της Γαλλίας. Παράλληλα, προτείνει όπως «εισηγηθεί η Κυπριακή Δημοκρατία με αίτησή της να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ», του οργανισμού που αυτή τη στιγμή παρουσιάζεται από μέρος της διεθνούς κοινότητας ως «το μόνο μέσο αντίστασης της Δύσης στους ηγεμονισμούς της Ρωσίας και στο μέλλον πιθανόν και της Κίνας», όπως λέει.

Με την ένταξη στο ΝΑΤΟ, συνεχίζει, η τουρκοκυπριακή κοινότητα θα μπορεί να τεθεί υπό την προστασία του Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, ενώ «θα αποσυρθούν τα στρατεύματα κατοχής» και οι βρετανικές βάσεις θα μπορέσουν να μετατραπούν σε ΝΑΤΟϊκές βάσεις. Σε συνέχεια της πρότασής του, λέει ότι όλα αυτά είναι θετικά για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη συνεργασία στην ΝΑ Μεσόγειο.

Σε σχέση με την πρόταση για δημιουργία υπο-Νατοϊκού θυλάκου μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ-Αιγύπτου, ο κ. Μάζης σημειώνει ότι αυτός θα απολαμβάνει τον συντονισμό της Γαλλίας, της μοναδικής, όπως λέει, ευρωπαϊκής πυρηνικής δύναμης με «εκπεφρασμένα και σαφή συμφέροντα στη Μεσόγειο», θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ, αλλά θα παράγει πραγματική ασφάλεια.

Αναφέρεται εξάλλου στην πρόσφατη ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία, με ρήτρα αμυντικής συνδρομής, ενώ επαναλαμβάνει την πρότασή του για δημιουργία προϋποθέσεων για απόδοση αυτοδύναμων γαλλικών βάσεων στην Κύπρο, κάτι που όπως είπε, θα συμβάλει στην άμυνα της Κύπρου. «Αυτά πρέπει να αποτελέσουν στόχο της πολιτικής των Κυβερνήσεων Ελλάδας και Κύπρου» λέει ο κ. Μάζης και προσθέτει ότι οι σχέσεις με το Ισραήλ, αλλά και την Αίγυπτο, θα πρέπει διαρκώς να εμβαθύνονται σε κάθε τομέα.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο κ. Μάζης λέει ότι η Τουρκία βγαίνει από τις εξελίξεις στην Ουκρανία αναβαθμισμένη «γιατί της το επιτρέπουν Αθήνα και Λευκωσία μαζί». Μιλά για την «προκλητικά έντονη αναλογία» της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία με αυτήν της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974. Η Ρωσία, όπως παλιότερα η Τουρκία, εισβάλει, δημιουργεί νεκρούς, ψευδοκράτος, εκτοπισμένους, λέει και κάνει λόγο για εγκλήματα πολέμου. «Στην περίπτωση της Ουκρανίας βλέπουμε να ευαισθητοποιείται η Ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, η Νατοϊκή μηχανή, η Ουάσιγκτον, η Βρετανία» γεγονός που, όπως είπε, είναι θετικό.

Παράλληλα μιλά για ευνοϊκό κλίμα για τη Λευκωσία σε σχέση με την επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία, παρά τις «θεωρίες ότι οι κυρώσεις δεν είναι αυτοσκοπός για την Κύπρο» όπως αναφέρει. Με τον τρόπο αυτό, συνεχίζει, αποκόπτεται η «εμβάπτιση στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ της Τουρκίας, η οποία θα εμφανιστεί σε λίγο ως ειρηνοποιός δύναμη» στην Ουκρανία.

Εάν δημιουργηθεί στην Ουκρανία μια συνομόσπονδη λύση, με ανεξάρτητα κράτη, τα οποία θα είναι υπό τον έλεγχο της Τουρκίας, ο κ. Μάζης δεν αποκλείει την εφαρμογή αυτού του μοντέλου και στην Κύπρο.

Ο Κωνσταντίνος Γρίβας, Καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών, διευθυντής του Τομέα Θεωρίας και Ανάλυσης Πολέμου στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, ο οποίος διδάσκει και Γεωγραφία της Ασφάλειας στην ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, λέει από την πλευρά του ότι μέσα στο νέο διεθνές σύστημα που διαμορφώνεται, η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία είναι σε κομβική θέση και μπορούν να διεκδικήσουν ένα νέο γεωπολιτικό ρόλο επ’ ωφελεία της αρχιτεκτονικής στην οποία υπάγονται.

Οι Κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου δείχνουν «να μην θέλουν να εκμεταλλευτούν ένα εκπληκτικό παράθυρο ευκαιρίας, που δίνεται κυριολεκτικά μια φορά στα χίλια χρόνια» σε σχέση με τις κυρώσεις, συνεχίζει.

Όπως αναφέρει, η ελληνική πλευρά υπερθεματίζει για επιβολή του διεθνούς δικαίου «ταυτοχρόνως όμως δεν γίνεται κουβέντα για τη διαρκή, βίαιη παράβαση του διεθνούς δικαίου και το διαρκές έγκλημα κατά της ανθρωπότητας που γίνεται και σήμερα στην Κύπρο» ή για τα όσα συμβαίνουν στο Αιγαίο.

Διατυπώνει επίσης της άποψη ότι «ήταν η ιδανική στιγμή να προχωρήσουμε στην επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια» αποδομώντας το casus beli της Τουρκίας, η οποία, όπως είπε, «δεν θα μπορούσε να το εφαρμόσει».

Ο κ. Γρίβας σημειώνει εξάλλου τον επανεξοπλισμό της Γερμανίας, μεταξύ των εξελίξεων που καταγράφονται από την έναρξη της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. «Αυτό αυτομάτως είναι μια μεγάλη πρόκληση για την Ευρωπαϊκή ενότητα, καθώς σημαίνει ότι ενεργοποιούνται αντί-γερμανικά αντανακλαστικά από πολλές κατευθύνσεις», λέει. Εξηγεί ότι ακόμη και χώρες που θεωρείται ότι ανήκουν στη σφαίρα επιρροής της Γερμανίας, όπως η Ολλανδία, θα ήταν πάρα πολύ καχύποπτες σε σχέση με έναν μαζικό επανεξοπλισμό του Βερολίνου.

Για να αποφευχθεί η αποδόμηση της Ευρωπαϊκής ενοποίησης, ο επανεξοπλισμός θα πρέπει να είναι στο πλαίσιο μιας κοινής ευρωπαϊκής προσπάθειας, λέει. Εξ αντικειμένου, συνεχίζει, ενισχύεται ο γαλλογερμανικός άξονας, καθώς μιλάμε για κοινά αμυντικά προγράμματα. Θα πάμε ένα βήμα πέρα από την Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (PESCO), εκτιμά και λέει ότι η γαλλογερμανική προσέγγιση δια μέσου της γαλλοελληνικής σχέσης μπορεί να σημάνει και μια επανεκκίνηση των ελληνογερμανικών σχέσεων.

Στο πλαίσιο της αντίληψης περί κοινής ευρωπαϊκής άμυνας, λέει ότι η Ελλάδα έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα, ότι είναι η μόνη Ευρωπαϊκή χώρα που διατηρούσε για χρόνια ένοπλες δυνάμεις για να αντιμετωπίσει «ομόλογο αντίπαλο», κάτι που σύμφωνα με τον κ. Γρίβα, ανοίγει την πόρτα για δυνητικές συνεργασίες τον ευρωπαϊκό αμυντικό τομέα.

Ο Επισμηναγός εν αποστρατεία και εκπαιδευτής πτήσεων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Στέφανος Καραβίδας, σημειώνει ότι τα πρόσφατα γεγονότα στην Ουκρανία επιβεβαιώνουν την στροφή στον «κλασσικό Θουκυδίδειο ρεαλισμό» όπου κυρίαρχο ρόλο έχει η ισχύς. Πρέπει να ξεφύγουμε από τις παλιές αυταπάτες και να δούμε με ωμό ρεαλισμό την πραγματικότητα, λέει ενώ προσθέτει ότι «δεν έχουμε την ευχέρεια να μείνουμε πίσω στο εξοπλιστικό πρόγραμμα».

Για τον επανεξοπλισμό της Γερμανίας λέει ότι η πρόσφατη ανακοίνωση για το «πρόγραμμα-μαμούθ» ύψους 100 δις είναι το αντάλλαγμα για τη διακοπή των ενεργειακών σχέσεων με τη Ρωσία. «Κάτι τέτοιο φέρνει πολλές εξελίξεις, οι οποίες μπορεί να είναι και επικίνδυνες αλλά και ελπιδοφόρες για κάτι καλύτερο σε σχέση με το συλλογικό μέλλον της Ευρώπης» συνεχίζει.

Για την Ελλάδα λέει ότι δεν είναι χώρα που στερείται δυνατοτήτων και κάνει λόγο για «στρατιωτικό γίγαντα» σημειώνοντας ότι η Αθήνα διαθέτει περισσότερα από 1400 άρματα, σε σύγκριση με τα 250 της Γερμανίας και τα 400 της Γαλλίας.

Η Κυπριακή Δημοκρατία «πρέπει να βγει από μια μακρά περίοδο εξοπλιστικής απραξίας» συνεχίζει, σημειώνοντας ιδιαίτερα το πλάνο για τη δημιουργία ενός γεωπολιτικού ενδιαφέροντος κόμβου, στο Μαρί, με ενεργειακά σχέδια όπως αυτό του EastMed που «εμείς δεν πρέπει να σταματήσουμε να το βάζουμε δημόσια στη συζήτηση», του EuroAsia και EuroAfrica Interconnector. Αυτό το πλάνο, που περιλαμβάνει δυνητικά και τη ναυτική βάση, πρέπει να προστατευτεί μέσω αμυντικών συστημάτων, λέει.

Κατά τον κ. Καραβίδα «δεν πρέπει να έχουμε φοβικά σύνδρομα σε σχέση με τις δυνατότητες τουρκικών ένοπλων δυνάμεων» καθώς «η Τουρκία προβάλει μεγαλύτερη ισχύ από αυτή που πραγματικά έχει, πείθοντας την κοινωνία και στην Ελλάδα και στην Κύπρο».

Πρέπει να εξακτινώσουμε το γεωπολιτικό μας δυναμικό καθώς «ταλανιζόμαστε από ετεροπροσδιορισμό και αναβλητικότητα σχετικά με τα παράθυρα ευκαιρίας» έναντι της Τουρκίας, λέει.

Ερωτηθείς για τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών ή drones – όπως τα τουρκικής κατασκευής Μπαϊρακτάρ – και πως αυτά αλλάζουν τις ισορροπίες στο πεδίο της μάχης, ο κ. Καραβίδας κάνει λόγο για «υπερβολές», αλλά και για «τουρκική προπαγάνδα» σε σχέση με τη χρήση τους στη Λιβύη και στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. «Στην Ουκρανία αντίστοιχα είδαμε ότι το αποτύπωμα δεν ήταν το ίδιο. Καταστράφηκαν εξαρχής τα Μπαϊρακτάρ στο έδαφος και χρειάστηκαν τουλάχιστον δύο επιβεβαιωμένες – μπορεί να είναι και περισσότερες – μεταφορές προς αναπλήρωση» των drones από την Τουρκία προς την Ουκρανία, ανέφερε.

Συνέχισε, λέγοντας ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν περιορισμένη επιχειρησιακή αξιοποίηση, ενώ αποτελούν «υποκατάστατα μαχητικών αεροσκαφών» καθώς οι δικινητήριοι τύποι drones «Ακιντζί» και «Ακ Σουνγκιουρ» είναι μεγάλου μεγέθους αεροχήματα, τα οποία είναι αργά σε σχέση με ένα μαχητικό. Ερωτηθείς για τη δυνατότητα δημιουργίας βάσης για τουρκικά drones στο κατεχόμενο Λευκόνοικο, ο κ. Καραβίδας αναφέρει ότι δεν τον φοβίζει η παρουσία τους εδώ.

Πρέπει να φροντίσουμε να γίνουμε ελκυστικοί και να αποδείξουμε ότι μπορούμε να γίνουμε η προμετωπίδα της δυτικής αρχιτεκτονικής, λέει καταληκτικά.

Πηγή: ΚΥΠΕ