Από την κούνια μέχρι τα… 18 - Πόσο «κοστίζει» τελικά ένα παιδί στην Κύπρο;

Στην Κύπρο του 2026, η απόφαση αυτή συνοδεύεται από ένα σημαντικό οικονομικό «βάρος».

Από τα έξοδα της εγκυμοσύνης και του τοκετού, μέχρι τις πάνες, το γάλα, την εκπαίδευση, την ένδυση και τις καθημερινές ανάγκες, το κόστος συσσωρεύεται χρόνο με το χρόνο.

Πίσω από τους αριθμούς, βρίσκονται οι πραγματικές ανάγκες μιας οικογένειας. Μπορεί να προσφέρει όσα χρειάζεται ένα παιδί σήμερα; Ποια είναι τα μεγαλύτερα έξοδα που καλείται να αντιμετωπίσει;

Μιλώντας στο ThemaOnline, ο οικονομολόγος Γιάννης Τελώνης, ανέφερε πως με βάση τη διαθέσιμη εκτίμηση που χρησιμοποιεί στοιχεία της Κυπριακής Στατιστικής Υπηρεσίας (CYSTAT) / Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών, το κόστος ανατροφής ενός παιδιού στην Κύπρο μέχρι την ενηλικίωση (έως 18 ετών) προσεγγίζει, κατά μέσο όρο, περίπου €161.000 (σε τιμές 2026).

Σύμφωνα με τον ίδιο, «τέτοιου τύπου υπολογισμοί δίνουν μέσους όρους και “μοιράζουν” στο παιδί μέρος κοινών οικογενειακών δαπανών (στέγαση, ρεύμα/νερό, μετακινήσεις κ.λπ.), άρα το πραγματικό κόστος για κάθε οικογένεια μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την οικονομική κατάσταση της οικογένειας».

Η εκτίμηση του κ. Τελώνη, είναι ότι για μια μεσαίας εισοδηματικής τάξης οικογένεια που θα έχει την επιπρόσθετη επιβάρυνση ιδιαίτερων μαθημάτων, φροντιστηρίων κ.λπ., το πραγματικό κόστος προσεγγίζει τις €200.000 σε τιμές 2026.

Μηνιαίο κόστος

Όπως ανέφερε ο κ. Τελώνης το μηνιαίο κόστος διαφέρει ανάλογα με τον τόπο διαμονής, το είδος του σχολείου, και την ηλικία του παιδιού.

Τα ενδεικτικά στοιχεία που παρέθεσε είναι τα εξής:

• Μικρές/φθηνότερες πόλεις (Πάφος/Λάρνακα), δημόσιο σχολείο: περίπου 2.000–2.800 €/μήνα.
• Λευκωσία (μεσαίο επίπεδο), δημόσιο σχολείο/βρεφονηπιακό: περίπου 2.600–3.400 €/μήνα.
• Λεμεσός ή/και ιδιωτικό σχολείο: περίπου 4.000–5.500+ €/μήνα.

Οι βασικότερες ανάγκες που καλούνται να καλύψουν οι γονείς

Σύμφωνα με τον οικονομολόγο, κ. Τελώνη, οι βασικότερες ανάγκες που καλούνται να καλύψουν οι γονείς είναι, η στέγαση και οι λογαριασμοί του σπιτιού, φροντίδα και φύλαξη μικρών παιδιών, εκπαίδευση, τρόφιμα και καθημερινή διατροφή, υγεία, ένδυση και προσωπικά είδη, μετακινήσεις και εξωσχολικές δραστηριότητες.

Πιο αναλυτικά:

Πως αλλάζουν οι βασικές δαπάνες ανά ηλικία

Το κόστος ενός παιδιού, σύμφωνα με τον  κ. Τελώνη, δεν αυξάνεται ομοιόμορφα με την ηλικία. Όπως είπε, «συνήθως αλλάζει η σύνθεση των δαπανών και υπάρχουν ορισμένες ηλικιακές φάσεις όπου μπορεί να υπάρξει αισθητή αύξηση».

Αναλυτικότερα:

Αυτά τα έξοδα «υποτιμούν» ή δεν υπολογίζουν συχνά οι γονείς

Σύμφωνα με τον κ. Τελώνη, «πιθανώς το μεγαλύτερο λάθος είναι πως οι γονείς υπολογίζουν κυρίως τα «προφανή» έξοδα όπως το φαγητό, ρούχα, σχολείο και υποτιμούν τα έμμεσα, επαναλαμβανόμενα και έκτακτα έξοδα.

Η εικόνα των κυπριακών νοικοκυριών το επιβεβαιώνει: το 2023 η μέση ετήσια καταναλωτική δαπάνη ήταν €43.263, με τη στέγαση να απορροφά 27,5%, τα τρόφιμα 14,5% και τις μεταφορές 11,6%.

Το θέμα της… ακρίβειας

Ερωτηθείς κατά πόσο έχουν επηρεάσει η ακρίβεια και η αύξηση του κόστους ζωής το συνολικό κόστος ανατροφής ενός παιδιού τα τελευταία χρόνια, ο κ. Τελώνης απάντησε πως, δεν υπάρχει επίσημος δείκτης που να λέει πόσο αυξήθηκε ειδικά το κόστος ανατροφής ενός παιδιού στην Κύπρο.

Ωστόσο, ανέφερε ότι μπορούμε να δούμε πόσο αυξήθηκαν οι τιμές των κατηγοριών στις οποίες ξοδεύουν οι οικογένειες και να εκτιμήσουμε την επίδραση.

Η μεγάλη αλλαγή έγινε κυρίως το 2022–2023. Ο γενικός πληθωρισμός στην Κύπρο ήταν 2,4% το 2021, 8,4% το 2022, 3,5% το 2023 και 1,9% το 2024. Το 2025 υποχώρησε σημαντικά, με μέση ετήσια αύξηση του ΔΤΚ μόλις 0,1%.

Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη κι όταν ο πληθωρισμός επέστρεψε σε χαμηλά επίπεδα, οι τιμές δεν επέστρεψαν στα επίπεδα πριν από το κύμα ακρίβειας. Οι αυξήσεις των προηγούμενων ετών παρέμειναν ενσωματωμένες στο κόστος ζωής. Για μια οικογένεια με παιδιά αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή αρκετές από τις δαπάνες της είναι ανελαστικές. Οι δαπάνες  που «χτύπησαν» περισσότερο σύμφωνα με τα στοιχεία της CYSTAT είναι :

Στέγαση: +49,2%

Τρόφιμα:  +30,8%

Μεταφορές: +33,5%

Εστιατόρια/ξενοδοχεία: +71,5%

Αναψυχή/πολιτισμός: +26,5%

Ένδυση/υπόδηση: +26,0%

Έπιπλα/οικιακός εξοπλισμός: +35,3%

Εκπαίδευση: +13,4%

Υγεία:+26,4%

Προσωπική φροντίδα κ.α.: +46,1%

Συγκρίνοντας το 2023 με το 2015/16, η μέση ετήσια κατανάλωση ανά νοικοκυριό αυξήθηκε κατά 38,6%, από €31.206 σε €43.263.

Σύμφωνα με τον κ. Τελώνη, «οι πιο πάνω αυξήσεις δεν σημαίνουν ότι «ένα παιδί κοστίζει 38,6% περισσότερο». Είναι μεταβολές της μέσης καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών συνολικά και περιλαμβάνουν οικογένειες χωρίς παιδιά.  Όμως, η ακρίβεια μπορεί να έχει επηρεάσει δυσανάλογα τις οικογένειες με παιδιά επειδή μεγάλο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού πηγαίνει σε πράγματα που δεν μπορούν εύκολα να περικοπούν».

Για παράδειγμα, το παιδί πρέπει να φάει ανεξάρτητα από τον προϋπολογισμό.

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη επίδραση: το «κόστος ευκαιρίας». Αυτό θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό όταν μιλάμε για παιδιά στην Κύπρο. Αν το κόστος ζωής αυξάνεται, μια οικογένεια μπορεί να μην πληρώνει μόνο περισσότερα ευρώ για το ίδιο παιδί. Μπορεί να πρέπει να διαθέσει μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός της για τις ίδιες ανάγκες.

Για παράδειγμα, μια οικογένεια που πριν από μερικά χρόνια μπορούσε να πληρώνει, βρεφονηπιακό, δραστηριότητες, διακοπές, φροντιστήρια και ταυτόχρονα να αποταμιεύει. Σήμερα, μπορεί να χρειάζεται να περιορίσει την αποταμίευση ή την κατανάλωση των γονέων για να διατηρήσει το ίδιο επίπεδο παροχών στο παιδί.

Άρα η αύξηση του κόστους ανατροφής δεν μετριέται μόνο από το πόσα επιπλέον ευρώ πληρώνει η οικογένεια, αλλά και από το πόσο μεγαλύτερο ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος καταναλώνει το παιδί.

Το «διαχειρίσιμο» κόστος

Αναφερόμενος στο σημαντικό ρόλο που παίζουν έξοδα όπως ο βρεφονηπιακός σταθμός, τα φροντιστήρια και οι εξωσχολικές δραστηριότητες είπε πως πρόκειται για έξοδα τα οποία μπορούν να μετατρέψουν ένα φαινομενικά «διαχειρίσιμο» κόστος παιδιού σε μια αρκετά μεγάλη σταθερή μηνιαία επιβάρυνση.

Πως εξήγησε τη διαφορά στο κόστος για μια οικογένεια με ένα παιδί σε σχέση με δύο ή τρία παιδιά

Ο κ. Τελώνης εξήγησε πως το κόστος δεν αυξάνεται αναλογικά με τον αριθμό τον παιδιών. Δηλαδή, δύο παιδιά συνήθως δεν κοστίζουν ακριβώς το διπλάσιο από ένα, ούτε τρία ακριβώς το τριπλάσιο. Στην Κύπρο υπάρχουν αφενός έξοδα που πολλαπλασιάζονται ανά παιδί και αφετέρου κοινά οικογενειακά έξοδα που αυξάνονται πολύ λιγότερο.

Τι συμβαίνει στην πράξη;

Το πρώτο παιδί έχει ένα «σταθερό κόστος» που δεν επαναλαμβάνεται. Με το πρώτο παιδί η οικογένεια χρειάζεται να αποκτήσει πολλά πράγματα από την αρχή όπως κρεβάτι /κούνια, καρότσι, κάθισμα αυτοκινήτου, βρεφικό εξοπλισμό, αλλαξιέρα, διάφορες συσκευές και είδη. Με το δεύτερο παιδί, αρκετά από αυτά υπάρχουν ήδη και μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν. Όμως υπάρχουν δαπάνες που σχεδόν διπλασιάζονται. Αν έχεις δύο παιδιά που χρειάζονται ταυτόχρονα, βρεφονηπιακό, δραστηριότητες, ξένες γλώσσες, φροντιστήριο, αθλητισμό, τότε μεγάλο μέρος αυτών των εξόδων προστίθεται σχεδόν αυτούσιο.

Και στην Κύπρο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή οι οικογένειες έχουν σημαντικές δαπάνες για μετακινήσεις. Η μέση δαπάνη των νοικοκυριών για μεταφορές ήταν €5.004 το 2023, ενώ η συνολική μέση καταναλωτική δαπάνη ήταν €43.263.

Επηρεάζει τα νέα ζευγάρια το «κόστος» ενός παιδιού;

Σύμφωνα με τον κ. Τελώνη, «από καθαρά οικονομική σκοπιά οι νέοι θα έχουν σοβαρά βάρη να κρατήσουν με την απόκτηση οικογένειας. Προσωπικά όμως  δεν θα έθετα ποτέ το οικονομικό ως καθοριστικό παράγοντα για μια τέτοια απόφαση. Η χαρά ενός η δυο ή περισσοτέρων παιδιών σε μια οικογένεια αξίζει πολύ περισσότερο από μια πρόσκαιρη υλική ευμάρεια. Και στην Κύπρο που ο οικογενειακός θεσμός είναι ακόμη δυνατός υπάρχει και η στήριξη της ευρύτερης οικογένειας  που δεν καταγράφεται στους οικονομικούς δείκτες. Ας βλέπουμε λοιπόν με θετικό πρόσημο την δημιουργία οικογένειας».   

Το μήνυμα του στους νέους γονείς είναι να μην τους φοβίζει το υποτιθέμενο κόστος.

«Οι πλείστοι έχουμε μια ευρύτερη οικογένεια που θα μας στηρίξει . Για εκείνους που δεν είναι τόσο τυχεροί στη σημερινή Κύπρο έχουν δημιουργηθεί αρκετές ομάδες στήριξης που το έχουν τάξει ως αποστολή τους να βοηθούν. Υπάρχουν και οι υπηρεσίες κι τα βοηθήματα του κράτους που με την συνεχή βελτίωση των κρατικών οικονομικών όλο και διευρύνονται», σημείωσε.