Η πιτυοκάμπη με την επιστημονική ονομασία Thaumetopoea wilkinsonii Tams, ή κοινώς κάμπια της πεύκης, είναι ένα έντομο που προκαλεί σοβαρά προβλήματα στα δάση, αλλά και στον άνθρωπο αν έρθει σε απευθείας επαφή μαζί της.
Ο κύκλος ζωής της πιτυοκάμπης (κάμπιας των πεύκων) κρατά περίπου έναν χρόνο και επαναλαμβάνεται κάθε εποχή όπως πιο κάτω:
-Το καλοκαίρι η πεταλούδα γεννά αυγά πάνω στις πευκοβελόνες. Τα αυγά εκκολάπτονται μετά από λίγες εβδομάδες.
-Το Φθινόπωρο βγαίνουν μικρές κάμπιες και αρχίζουν να τρώνε τις πευκοβελόνες. Σιγά-σιγά φτιάχνουν τις χαρακτηριστικές άσπρες φωλιές στα κλαδιά.
-Το Χειμώνα οι κάμπιες μεγαλώνουν μέσα στις φωλιές. Έχουν τις τοξικές τρίχες που προκαλούν ερεθισμούς. Τη νύχτα βγαίνουν για να φάνε.
-Τέλη χειμώνα προς Άνοιξη κατεβαίνουν από το πεύκο σε σειρά, η μία πίσω από την άλλη σαν τρενάκι και ψάχνουν μέρος στο χώμα για να γίνουν κουκούλι.
-Την Άνοιξη και το Καλοκαίρι μέσα στο χώμα μεταμορφώνονται σε νύμφη. Μετά από εβδομάδες ή μήνες βγαίνει η πεταλούδα η οποία γεννά αυγά και ο κύκλος ξαναρχίζει.
Στην Κύπρο προσβάλλεται περισσότερο η τραχεία πεύκη (P. brutia) και λιγότερο η μαύρη πεύκη (P. nigra ssp. pallasiana). Επίσης προσβάλλονται από το έντομο τα ξενικά είδη πεύκης P. canariensis, P. halepensis, και τα υβρίδια τραχείας και χαλεπίου πεύκης, ενώ συνήθως αποφεύγει να προσβάλει την ήμερη πεύκη (P. pinea). Να σημειωθεί ότι «τρώει τις πευκοβελόνες και μπορεί να εξασθενήσει τα πεύκα»
«Περιοδικά, κάποιες χρονιές παρουσιάζεται σε μεγάλους πληθυσμούς ιδιαίτερα στις πεδινές περιοχές, ακόμα και σε κατοικημένες περιοχές, κάτι που είχαμε το 2023. Κατά τη φετινή χρονιά η προσβολή του εντόμου ήταν μέτριας έντασης σε πευκόφυτες εκτάσεις τόσο στις ορεινές, όσο και στις πεδινές περιοχές», συμπλήρωσε.
Σύμφωνα με τον κύριος Κυριάκου, «η πιτυοκάμπη είναι επικίνδυνη για τον άνθρωπο και τα ζώα επειδή έχει μικροσκοπικές τρίχες με τοξική ουσία, οι οποίες προκαλούν κοκκινίλες και φαγούρα στο δέρμα, αλλεργικές αντιδράσεις, ερεθισμό στα μάτια ή στην αναπνοή, ενώ όσο αφορά τους σκύλους και άλλα ζώα προκαλεί και πρήξιμο στο στόμα, σάλια κ.λπ»
Το Τμήμα Δασών ακολουθώντας τις διεθνείς πρακτικές, καθώς και τον σχεδιασμό αντιμετώπισης της πιτυοκάμπης, κάθε χρόνο ετοιμάζει και εφαρμόζει πρόγραμμα ελέγχου των πληθυσμών αυτού του επιβλαβούς εντόμου ο οποίος περιλαμβάνει τα ακόλουθα:
- Εγκατάσταση δικτύου φερομονικών παγίδων, ώστε να καλύπτονται όλες οι ελεύθερες περιοχές της Κύπρου με σκοπό τόσο της παρακολούθησης όσο και για μείωση των πληθυσμών του εντόμου κατά την περίοδο Ιουλίου - Οκτωβρίου.
- Επιτόπιοι έλεγχοι πρώτα στις ορεινές και ακολούθως στις ημιορεινές και πεδινές περιοχές με σκοπό να εντοπιστούν οι περιοχές που αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα από την πιτυοκάμπη και ακολούθως να προγραμματιστούν οι ψεκασμοί εδάφους.
- Διενέργεια ψεκασμών από το έδαφος κατά την περίοδο Νοεμβρίου - Δεκεμβρίου ή Γενάρη από τις Δασικές Περιφέρειες. Οι ψεκασμοί γίνονται με τη χρήση βιολογικών σκευασμάτων και πάντοτε σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
- Προβαίνει σε ενημέρωση και σε συστάσεις φορέων (τοπική αυτοδιοίκηση, σχολικές εφορίες κτλ) για σκοπούς ψεκασμών.
- Σε φυσικές περιοχές οι οποίες είναι υψηλής οικολογικής αξίας όπως είναι οι περισσότερες δασικές περιοχές (δίκτυο Natura) δεν διενεργούνται ψεκασμοί. Το Τμήμα Δασών, προωθεί άλλους εναλλακτικούς τρόπους καταπολέμησης και μείωσης του πληθυσμού της πιτυοκάμπης όπως είναι η αύξηση των φυσικών εχθρών της (αρπακτικά έντομα, εντομοφάγα πουλιά και θηλαστικά, π.χ. νυχτερίδες).
-Ιδιαίτερη σημασία δίδεται σε περιοχές οι οποίες δέχονται μεγάλους αριθμούς επισκεπτών, καθώς και σε κατοικημένες περιοχές. Σημειώνεται ότι τα τελευταία χρόνια αυτή η πρακτική για προστασία του ανθρώπου από τις αλλεργίες που προκαλεί η προνύμφη ακολουθείται και από αρκετές μεσογειακές χώρες που αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα όπως η Ελλάδα, η Γαλλία , η Ιταλία και η Ισπανία.
Μεταξύ άλλων ο εκπρόσωπος Τύπου του Τμήματος Δασών, σημείωσε ότι «η πιτυοκάμπη είναι έντομο, το οποίο μειώνει προσωρινά την ανάπτυξη των πεύκων μέσα από το φάγωμα των βελώνων. Σπάνια μπορεί να παρατηρηθούν νεκρώσεις και αυτές παρατηρούνται κυρίως σε μερικά μικρά καχεκτικά πεύκα, ειδικά σε περιοχές νεαρών αναδασώσεων σε χαμηλά υψόμετρα που αναπτύσσονται σε άγονα και ξηρά εδάφη. Αργότερα κατά την περίοδο της άνοιξης και πολλές φορές λίγο αργότερα, αναπτύσσονται νέες βελόνες και τα δέντρα σταδιακά αποκτούν την κόμη τους με μοναδική απώλεια την παροδική αντιαισθητική εμφάνιση και τη μειωμένη ανάπτυξη τους»
«Η κλιματική αλλαγή ενδεχομένως να έχει επηρεάσει θετικά ή αρνητικά πολλούς πληθυσμούς διάφορων επιβλαβών και όχι μόνο οργανισμών, αλλά δεν πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός ότι η πιτυοκάμπη έχει και ένα άλλο ρόλο στο δασικό οικοσύστημα και στο ευρύτερο φυσικό περιβάλλον ως μέρος της βιοποικιλότητας ως πηγή τροφής για άλλους οργανισμούς αυστηρά προστατευόμενους, όπως αρπακτικά έντομα (παπαρούνα, ψαλίδα κλπ), πουλιά (πέμπετσος, τσαλαπετεινός, κούκος κλπ), χειρόπτερα (νυχτερίδες κλπ.)», πρόσθεσε.
Όσο αφορά τις διαφορές που έχουν οι πιτυοκάμπιες με τα λεγόμενα «μαρτούθκια» για να μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε είναι ότι τα μαρτούθκια είναι εκείνα που βλέπουμε τα κουκούλια τους κάτω στο έδαφος και είναι προς το μαύρο χρώμα και δεν θα τα δούμε ούτε να δημιουργούν ουρές το ένα πίσω από το άλλο. Η πιτυοκάμπη από την άλλη δημιουργεί πομπή μέσα στο έδαφος ώστε να βρει κατάλληλο έδαφος να εγκατασταθεί και μετά από λίγους μήνες να επανέλθει ως τέλειο έντομο, δηλαδή πεταλούδα. Το χρώμα της πιτυοκάμπης είναι πιο ξανθό, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να μοιάζει στο χρώμα και με τα «μαρτούθκια»
Ο σκοπός του Τμήματος Δασών, σύμφωνα με τον κύριο Κυριάκου, «είναι να περιορίσει τους πληθυσμούς της πιτυοκάμπης, ειδικά στις περιοχές που επισκέπτεται το κοινό ή στις κατοικημένες περιοχές, αλλά όχι να τις εξαλείψει και αυτό εφαρμόζεται σε σχέση με την περιοχή ή το οικοσύστημα που επηρεάζεται από τη δραστηριότητα της πιτυοκάμπης»
Καταλήγοντας, επισήμανε ότι «προτρέπουμε τους συμπολίτες μας όταν εντοπίζουν πυτυοκάμπες να κατεβαίνουν από τα πεύκα σε σειρά, η μία πίσω από την άλλη να ακολουθούν τις πιο κάτω οδηγίες:
-Να μην τις αγγίζουν.
-Να μην αφήνουν τα κατοικίδια κοντά.
-Να αποφεύγουν να κάθονται κάτω από πεύκα με φωλιές.
-Αν τις ακουμπήσουν και βγάλουν εξάνθημα, να πλυθούν και να επικοινωνήσουν άμεσα με γιατρό.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της σύγχρονης πορείας του Δημοκρατικού Συναγερμού, η Αννίτα Δημητρίου καλείται να δώσει τη δική της πολιτική μάχη, με φόντο δημοσκοπήσεις που μόνο καθησυχαστικές δεν μπορούν να χαρακτηριστούν.
