Παρότι η συγκυρία δημιουργεί ανησυχίες σε βασικούς τομείς της οικονομίας, οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η κατάσταση μπορεί να διαχειριστεί, εφόσον ληφθούν έγκαιρα μέτρα και υπάρξει σωστός συντονισμός.
Ο οικονομολόγος Γιάννης Τελώνης, μιλώντας στο «Τ», σημείωσε ότι η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν συνδυασμό προκλήσεων που απαιτούν προσεκτική διαχείριση πριν εξελιχθούν σε σοβαρότερες κρίσεις. Όπως ανέφερε, το θετικό στοιχείο είναι ότι η Κύπρος βρίσκεται σήμερα σε καλή δημοσιονομική κατάσταση, γεγονός που δίνει τη δυνατότητα στο κράτος να στηρίξει τομείς της οικονομίας που ενδέχεται να επηρεαστούν.
Ο τουρισμός στο επίκεντρο των πιέσεων
Σύμφωνα με τον κ. Τελώνη, ο τομέας που δέχεται τη μεγαλύτερη πίεση αυτή τη στιγμή είναι ο τουρισμός. Όπως εξήγησε, οι κρατήσεις για τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο έχουν καταγράψει σημαντική πτώση, με τη φετινή χρονιά να μην ξεκινά όπως αναμενόταν.
Όπως επεσήμανε, η κατάσταση αυτή απαιτεί άμεσα μέτρα τόσο στον τομέα της προβολής της χώρας στο εξωτερικό όσο και στη στήριξη των επιχειρήσεων που εξαρτώνται από τον τουρισμό, όπως η εστίαση και η φιλοξενία. Υπογράμμισε επίσης ότι ενδεχόμενη παρατεταμένη μείωση στον τουρισμό θα μπορούσε να επηρεάσει και την απασχόληση, αλλά και τα δημόσια έσοδα από έμμεσους φόρους που βασίζονται στην κατανάλωση.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η διεθνής εικόνα που δημιουργήθηκε μετά το περιστατικό με το drone στο Ακρωτήρι φαίνεται να επηρέασε την αντίληψη που υπάρχει στο εξωτερικό για την ασφάλεια της Κύπρου. Όπως εξήγησε, στην προσπάθεια να προβληθούν τα μέτρα προστασίας, το μήνυμα που μεταφέρθηκε στο εξωτερικό ερμηνεύτηκε από ορισμένους ως ένδειξη ότι η Κύπρος βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση.
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση επιβαρύνεται και από τις ακυρώσεις πτήσεων, καθώς και από τη μεγάλη αύξηση στο κόστος των καυσίμων αεροσκαφών. Όπως σημείωσε, η αύξηση της τιμής της κηροζίνης κατά 50% έως 60% καθιστά τις πτήσεις ακριβότερες, γεγονός που επηρεάζει τη ζήτηση και καθιστά την Κύπρο λιγότερο ανταγωνιστικό προορισμό.
Αφθώδης πυρετός και γεωργία
Σε ό,τι αφορά τον αφθώδη πυρετό, ο οικονομολόγος εκτιμά ότι η άμεση οικονομική επίδραση στον συνολικό όγκο της οικονομίας είναι σχετικά περιορισμένη. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι αν η κατάσταση δεν αντιμετωπιστεί σωστά, οι επιπτώσεις μπορεί να έχουν πιο μακροπρόθεσμο χαρακτήρα.
Όπως εξήγησε, η γεωργία αποτελεί μικρό ποσοστό της συνολικής οικονομικής δραστηριότητας, ωστόσο η κρίση μπορεί να προκαλέσει αναστάτωση στον αγροτικό τομέα και να επηρεάσει την παραγωγή για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Πιέσεις στον πληθωρισμό και στις τιμές
Σε σχέση με τις επιπτώσεις στις τιμές, ο κ. Τελώνης σημείωσε ότι δεν αναμένεται σοβαρό πρόβλημα επάρκειας προϊόντων, καθώς η αγορά μπορεί να καλύψει τυχόν ελλείψεις μέσω εισαγωγών.
Ωστόσο, εξήγησε ότι η αύξηση στο κόστος μεταφοράς και ενέργειας ενδέχεται να οδηγήσει σε άνοδο του πληθωρισμού για διάστημα περίπου τεσσάρων έως πέντε μηνών. Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει και σε αυξήσεις επιτοκίων σε μεταγενέστερο στάδιο, εφόσον συνεχιστούν οι πιέσεις στις τιμές.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι η αύξηση της τιμής του πετρελαίου θα προκαλέσει οικονομικούς κραδασμούς που πιθανόν να διαρκέσουν μέχρι το τέλος του έτους, μέχρι να υπάρξει ομαλοποίηση των διεθνών συνθηκών.
Επιπτώσεις και στο στεγαστικό
Ο οικονομολόγος αναφέρθηκε και στο στεγαστικό ζήτημα, σημειώνοντας ότι η κατάσταση μπορεί να επηρεαστεί σε πιο μακροχρόνιο ορίζοντα, ιδιαίτερα εάν συνεχιστούν μεταναστευτικές ροές ή παραταθεί η διεθνής κρίση. Όπως εξήγησε, ενδεχόμενες αναταράξεις στην οικονομία ενδέχεται να εμφανιστούν στον επόμενο χρόνο, εάν παραταθεί το σκηνικό στην περιοχή.
«Ανησυχία με συντονισμένη λογική»
Παρά τις προκλήσεις, ο κ. Τελώνης εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος για την πορεία της κυπριακής οικονομίας. Όπως σημείωσε, η χώρα διαθέτει οικονομική ευρωστία που της επιτρέπει να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες.
Τόνισε, ωστόσο, ότι η διαχείριση της κατάστασης πρέπει να γίνει με ψυχραιμία και συντονισμένη στρατηγική, υπογραμμίζοντας ότι η Κύπρος βρίσκεται αντιμέτωπη με προκλήσεις σε τομείς όπως οι τιμές ενέργειας, ο τουρισμός και η γεωργική παραγωγή, οι οποίες όμως μπορούν να αντιμετωπιστούν με σωστές αποφάσεις και έγκαιρες παρεμβάσεις.