Τρεις εβδομάδες πριν τις βουλευτικές εκλογές - Οι κόντρες, τα βιντεάκια και η πολιτική στα social media

Η Αννίτα Δημητρίου και ο ΔΗΣΥ φαίνεται να επενδύουν σε μια στρατηγική «ελεγχόμενης εξωστρέφειας». Το περιεχόμενο που παράγεται είναι προσεκτικά δομημένο: σύντομα βίντεο με καθαρό μήνυμα, επαγγελματική αισθητική και σαφή στόχευση. Η έμφαση δίνεται στη σταθερότητα και την αξιοπιστία, με περιορισμένη και πάντα υπολογισμένη χρήση πιο χαλαρών ή προσωπικών στιγμών. Πρόκειται για μια προσέγγιση που επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στο παραδοσιακό προφίλ του κόμματος και την ανάγκη για ψηφιακή προσαρμογή.

Από την άλλη, ο Στέφανος Στεφάνου και το ΑΚΕΛ κινούνται σε διαφορετικό μοτίβο. Η παρουσία τους στα social media είναι πιο θεματική και λιγότερο προσωποκεντρική. Δίνεται έμφαση σε ζητήματα πολιτικής, κοινωνικής ανισότητας και καθημερινότητας, συχνά μέσα από αφηγηματικά βίντεο ή γραφικά που επιχειρούν να εξηγήσουν θέσεις. Ωστόσο, η πρόκληση για το ΑΚΕΛ παραμένει η ίδια: πώς μεταφράζεται μια σύνθετη πολιτική ανάλυση σε περιεχόμενο που να «κρατά» τον χρήστη σε ένα περιβάλλον ταχύτητας και υπερπληροφόρησης.

Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης κινείται με μια πιο προσωποκεντρική και αιχμηρή στρατηγική. Τα social media λειτουργούν ως άμεσο κανάλι παρέμβασης, χωρίς ιδιαίτερα φίλτρα. Η γλώσσα είναι απλή, συχνά καταγγελτική, και το περιεχόμενο σχεδιασμένο να προκαλεί αντίδραση. Αυτό του επιτρέπει να διατηρεί υψηλά επίπεδα αλληλεπίδρασης, αλλά ταυτόχρονα ενισχύει την πόλωση, καθώς κάθε ανάρτηση λειτουργεί ως αφετηρία νέου κύκλου αντιπαράθεσης.

Σε γενικές γραμμές, τα κόμματα φαίνεται να έχουν υιοθετήσει τρεις βασικές προσεγγίσεις στα social media:

Πρώτον, την «θεσμική ψηφιακή παρουσία», με έμφαση στην εικόνα σοβαρότητας και συνέπειας. Δεύτερον, την «αφηγηματική πολιτική», όπου επιχειρείται η απλοποίηση σύνθετων ζητημάτων μέσω storytelling. Και τρίτον, την «αντιπαραθετική στρατηγική», που βασίζεται στη σύγκρουση και την άμεση απάντηση.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι όλες αυτές οι προσεγγίσεις λειτουργούν ταυτόχρονα και συχνά αλληλοεπικαλύπτονται. Ένα κόμμα μπορεί την ίδια ημέρα να δημοσιεύσει ένα σοβαρό πολιτικό μήνυμα και λίγες ώρες μετά ένα βίντεο-απάντηση σε αντίπαλο. Η συνοχή του μηνύματος δοκιμάζεται, καθώς η πίεση για συνεχή παρουσία οδηγεί σε ταχύτατες και όχι πάντα στρατηγικά επεξεργασμένες, κινήσεις.

Οι κόντρες, αναπόφευκτα, εντείνονται μέσα σε αυτό το περιβάλλον. Τα social media ευνοούν την άμεση αντίδραση και επιβραβεύουν την ένταση. Ένα αιχμηρό σχόλιο ή ένα επιθετικό βίντεο έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνει viral από μια τεκμηριωμένη ανάλυση. Έτσι, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: όσο περισσότερη ένταση, τόσο μεγαλύτερη προβολή· και όσο μεγαλύτερη προβολή, τόσο ισχυρότερο το κίνητρο για ακόμη περισσότερη ένταση.

Παράλληλα, αναδεικνύεται και το ζήτημα της στόχευσης. Τα κόμματα δεν απευθύνονται πλέον σε ένα ενιαίο κοινό, αλλά σε πολλαπλά μικρο-ακροατήρια. Άλλο μήνυμα για τους νέους στο Tik Tok, άλλο για τους επαγγελματίες στο Facebook, άλλο για τους πολιτικά ενεργούς στο X. Η πολιτική επικοινωνία γίνεται πιο κατακερματισμένη, αλλά και πιο προσαρμοσμένη.

Ωστόσο, αυτό έχει και κόστος. Η αποσπασματικότητα της πληροφόρησης δυσκολεύει τον πολίτη να σχηματίσει ολοκληρωμένη εικόνα. Βλέπει αποσπάσματα, αντιδράσεις, στιγμές – όχι απαραίτητα το πλήρες πλαίσιο. Και μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η εντύπωση συχνά υπερισχύει της κατανόησης.

Η περίπτωση του Φειδία Παναγιώτου λειτουργεί περισσότερο ως σύμπτωμα αυτής της μετάβασης παρά ως εξαίρεση. Δείχνει μέχρι πού μπορεί να φτάσει η λογική των social media όταν εφαρμόζεται χωρίς τα παραδοσιακά φίλτρα της πολιτικής. Δεν είναι ο μόνος που επηρεάζει το παιχνίδι, αλλά αναδεικνύει τις αδυναμίες και τις αντιφάσεις του.

Καθώς πλησιάζουμε στην τελική ευθεία, το ερώτημα δεν είναι αν τα social media θα κρίνουν το αποτέλεσμα- αυτό έχει ήδη απαντηθεί εν μέρει. Το ερώτημα είναι πώς. Θα λειτουργήσουν ως εργαλείο ενημέρωσης και συμμετοχής ή ως πεδίο σύγκρουσης και εντυπώσεων;

Σε τρεις εβδομάδες, η κάλπη θα δώσει την απάντηση. Μέχρι τότε όμως, η πραγματική μάχη θα συνεχίσει να δίνεται εκεί όπου ο αντίχειρας κάνει scroll.