Google Play Store Apple Store
World News Media Themasports Socialista lifenewscy ARJ Radio

Νίκος Χριστοδουλίδης στο Themaonline: Η άτυπη πενταμερής, τα “win-win”, τα “lose-lose” και οι προσδοκίες για το Κυπριακό

21.03.2021
08:25
Πολιτική

Λίγο πριν φύγει για τις Βρυξέλλες για να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Χριστοδουλίδης, μιλά στο Themaonline.

Της Γαβριέλλας Ζάρτηλα 

«Αν Τουρκία και Τουρκοκυπριακή ηγεσία σκεφτούν ορθολογικά, τότε ναι, μπορούμε να φτάσουμε σε μια “win-win” κατάσταση πραγμάτων», μας ανέφερε ο Υπουργός εσωτερικών σε ερώτηση μας για το "win-win" του κατοχικού ηγέτη και της Τουρκίας.

Δεν δίστασε μάλιστα ο κύριος Χριστοδουλίδης να αντιστρέψει τον όρο και να κάνει λόγο για “lose-lose” κατάσταση, εάν επιτευχθούν οι βλέψεις της Τουρκία για διχοτόμηση της Κύπρου. «Συνταγές για δυο κράτη» και συνομοσπονδία δεν είναι προς όφελος κανενός στην Κύπρο, μας ανέφερε.

Είναι η επικείμενη πενταμερής «η τελευταία μας ευκαιρία» για επίλυση του Κυπριακού; Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η συμμετοχή της στην πενταμερή, η νέα διαπραγματευτική ομάδα, οι θέσεις της Βρετανίας στο Κυπριακό και τι μας απάντησε ο Υπουργός Εξωτερικών.

 Ποιες είναι οι επιδιώξεις μας από την άτυπη πενταμερή που θα βοηθήσουν και την επόμενη επίσημη διάσκεψη για το Κυπριακό;

H δική μας προσδοκία είναι ξεκάθαρη και απόλυτα σαφής. Ευελπιστούμε ότι η άτυπη συνάντηση θα ανοίξει το δρόμο για επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών απ’ εκεί που έμειναν στο Κρανς Μοντανά, αξιοποιώντας το κεκτημένο της τελευταίας διαπραγματευτικής διαδικασίας. Μοναδικός στόχος είναι η επίλυση του Κυπριακού προβλήματος επί της συμφωνημένης βάσης δικοινοτικής διζωνικής ομοσπονδίας, με πολιτική ισότητα όπως αυτή ορίζεται στα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών και σύμφωνα με τις αρχές και αξίες της ΕΕ, Κράτος Μέλος της οποίας είναι η Κυπριακή Δημοκρατία και θα συνεχίσει να είναι μετά και από μια ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού.

 Το "win-win" του κατοχικού ηγέτη και της Τουρκίας τι σημαίνει για εμάς;  «Το όραμά του για λύση δύο κρατών, στη βάση της κυριαρχικής ισότητας, με ισότιμο διεθνές καθεστώς, επιτρέπει την επίτευξη αυτού του στόχου, με την αρχή της κατάστασης "win-win,», όπως δήλωσε ο κ. Τατάρ στην κυρία Λουτ.

Όπως έχω ήδη αναφέρει η συμφωνημένη βάση λύσης είναι αυτή της δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα όπως ορίζεται στα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, ένα κράτος με μια κυριαρχία, μια ιθαγένεια και μια διεθνή προσωπικότητα. Θέσεις για λύση «δύο κρατών», «ισότιμο διεθνές καθεστώς» και «κυριαρχική ισότητα» είναι προφανές ότι εκφεύγουν του πλαισίου αυτού και αποτελούν τροχοπέδη στην προσπάθεια για λύση του Κυπριακού, και φυσικά δεν είναι αποδεκτές ούτε καν προς συζήτηση. Αν Τουρκία και Τουρκοκυπριακή ηγεσία σκεφτούν ορθολογικά, τότε ναι, μπορούμε να φτάσουμε σε μια “win-win” κατάσταση πραγμάτων. Η διχοτόμηση της Κύπρου και οι συνταγές για δυο κράτη και συνομοσπονδία δεν είναι προς όφελος κανενός στην Κύπρο, ούτε των Ελληνοκυπρίων αλλά ούτε και των Τουρκοκυπρίων. Ακόμα και η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων εθνών έχουν καταστήσει σαφές ότι δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές τέτοιες προσεγγίσεις. Επομένως μια τέτοιας μορφής λύση θα αποτελούσε αναμφίβολα εξέλιξη “lose-lose”. Ακόμη και για την ίδια την Τουρκία. Ο Τούρκος Πρόεδρος δηλώνει, τουλάχιστον δημόσια, ότι επιθυμεί την ενίσχυση των Ευρω-τουρκικών σχέσεων, ότι επιδιώκει μια θετική ατζέντα με την ΕΕ και επιθυμεί αποκατάσταση σχέσεων με τις Βρυξέλλες και όλα τα Κράτη Μέλη της ΕΕ. Ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί αυτό ― κάτι που αναμφίβολα θα έχει πολλαπλά οφέλη για την Τουρκία ― είναι μέσα από την επίλυση του Κυπριακού στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου λύσης. 

Ένα σχόλιο για φωνές από τα κατεχόμενα και την Άγκυρα που δεν αποδέχονται τη συμμετοχή της Ε.Ε. στην άτυπη πενταμερή.

Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι Κράτος Μέλος της ΕΕ και θα συνεχίσει να είναι και μετά την επίλυση του Κυπριακού. Αυτό είναι γεγονός που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει.  Συνεπώς, όπως και η ίδια η ΕΕ έχει πει κατ’ επανάληψη, είναι αναγκαίο η λύση να εδράζεται στις αρχές και αξίες της Ένωσης, να είναι συμβατή με το κοινοτικό κεκτημένο και να διασφαλίζει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα συνεχίσει να είναι ένα λειτουργικό και βιώσιμο κράτος εντός της ΕΕ.  Αυτή η αναγκαιότητα αναγνωρίζεται και από τα Ηνωμένα Έθνη, όπως άλλωστε καταγράφει και ο ΓΓ του ΟΗΕ στις Εκθέσεις του, ενώ και η ίδια η ΕΕ στα πρόσφατα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έχει αποφασίσει ότι θα ορίσει εκπρόσωπο στην ομάδα Καλών Υπηρεσιών του ΓΓ. Υπό αυτά τα δεδομένα, θεωρούμε ότι η συμμετοχή της ΕΕ είναι αυτονόητη και προς το συμφέρον της διαδικασίας και της προσπάθειας για επίτευξη λύσης και ελπίζουμε ότι όλοι θα αντιληφθούν αυτή την πραγματικότητα. Εξάλλου, δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι η ουσιαστική συμμετοχή της ΕΕ στην τελευταία διαπραγματευτική διαδικασία, τόσο για θέματα που άπτονται των εσωτερικών πτυχών, όσο και σε θέματα που αγγίζουν την εξωτερική διάσταση, διαδραμάτισε καταλυτικό ρόλο στη σημαντική πρόοδο που επιτεύχθηκε. Μια πρόοδος που είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι ήταν προς όφελος του συνόλου του κυπριακού λαού, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Έχω την έντονη πεποίθηση ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Τουρκοκυπρίων θα επιθυμούσε να δει την ενεργό συμμετοχή της ΕΕ στη διαπραγματευτική διαδικασία, αφού, ανάμεσα σε άλλα, βλέπουν θετικά την προοπτική του μέλλοντος τους σε μια επανενωμένη πατρίδα, Κράτος Μέλος της ΕΕ.  

Κάθε φορά ακούμε «αυτή είναι η τελευταία μας ευκαιρία» για επίλυση του Κυπριακού. Θεωρείτε ότι η άτυπη πενταμερής μπορεί να καθορίσει αν είναι η τελευταία μας ευκαιρία;

Η επικειμένη συνάντηση θα είναι αναμφίβολα καθοριστικής σημασίας για το μέλλον του Κυπριακού και ως τέτοια είναι που την προσεγγίζουμε. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, από δικής μας πλευράς θα κάνουμε ότι περνά από το χέρι μας για να στεφθεί η προσπάθεια αυτή με επιτυχία. Ελπίζουμε ότι το ίδιο πνεύμα θα επιδειχθεί από όλους τους εμπλεκόμενους. Αυτό που μας ενδιαφέρει και στο οποίο εστιάζουμε την προσήλωσή μας, είναι η αξιοποίηση αυτής της ευκαιρίας ούτως ώστε να οδηγηθούμε στην επίτευξη της υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητας μας που είναι η επίλυση του Κυπριακού, η απελευθέρωση και η επανένωση της πατρίδας μας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πάροδος του χρόνου επενεργεί αρνητικά — αυτό αποδεικνύουν άλλωστε οι εξελίξεις και τα τετελεσμένα. Το ζητούμενο είναι η κατάληξη σε μια λύση στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου, που θα επανενώνει πραγματικά τον τόπο και την κοινωνία και θα δημιουργεί ευοίωνες προοπτικές για το μέλλον.

Νέα διαπραγματευτική ομάδα για το Κυπριακό, γιατί η αλλαγή τώρα πιστεύετε;

Δεν πρόκειται για αλλαγή. Αυτό που έχει συμβεί είναι ότι έχει ενισχυθεί, με απόφαση του Προέδρου της Δημοκρατίας, η υφιστάμενη διαπραγματευτική ομάδα και με μερικά νέα πρόσωπα που φέρνουν μαζί τους στο τραπέζι πρόσθετες γνώσεις, εμπειρία, έχοντας και διαφορετικές αφετηρίες. Θεωρώ ότι πρόκειται για μια φυσιολογική εξέλιξη. Όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις, τις θέσεις που θα υποβληθούν στο τραπέζι των συνομιλιών, την τακτική που θα ακολουθηθεί και όλα τα σχετικά με τις συνομιλίες θέματα, αντιλαμβάνεστε ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται αποκλειστικά από τον Πρόεδρο.

Η στάση της Βρετανίας σήμερα νομίζετε θα επηρεάσει την πορεία της άτυπης πενταμερούς; Θα δει στο πρόσωπο της στήριξη η Τουρκία για τις επιδιώξεις της; 

Η Βρετανία, όπως και τα άλλα μέρη, έχει αναμφίβολα σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στην άτυπη συνάντηση και στη διαδικασία που ευελπιστούμε ότι θα ακολουθήσει και η στάση της, όπως και η στάση όλων των άλλων εμπλεκομένων μερών, ασφαλώς θα επηρεάσει το αποτέλεσμα της νέας προσπάθειας του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Η Βρετανία, όπως όλοι άλλωστε, δεσμεύονται ξεκάθαρα από τα ψηφίσματα και τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Η Βρετανία είναι, ανάμεσα σε άλλα, και Μόνιμο Μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και έχει μάλιστα την ευθύνη σύνταξης (penholder) των προσχεδίων των ψηφισμάτων που αφορούν το Κυπριακό. Πέραν αυτού, έχει και πολύ συγκεκριμένες υποχρεώσεις έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τούτων λεχθέντων, θα πρέπει να επισημανθεί ότι υπάρχουν και άλλες παράμετροι που δεν μπορούν να αγνοηθούν, όπως για παράδειγμα, ότι οποιαδήποτε αλλαγή της βάσης λύσης επηρεάζει άμεσα και τα βρετανικά συμφέροντα στην Κύπρο. Για να απαντήσω λοιπόν στο δεύτερο σκέλος της ερώτησης σας, θεωρώ ότι η στάση της Βρετανίας θα καθοριστεί από την εξυπηρέτηση και των δικών της εθνικών συμφερόντων.