Ο Πολιτικός Χάρτης της Κύπρου: Από το «ξεκαθάρισμα» του 2016 και του 2021, στη μεγάλη μάχη του Μαΐου - «Πυρετός» στο Μητρώο Κομμάτων

Το Μητρώο Πολιτικών Κομμάτων, ο επίσημος «καθρέφτης» της κομματικής ζωής του τόπου, αποκαλύπτει μια εντυπωσιακή δυναμική που προμηνύει μια πολυσύνθετη εκλογική αναμέτρηση τον ερχόμενο Μάιο. 

​Η ακτινογραφία του Μητρώου

​Μέσα από τις σελίδες του επίσημου Μητρώου, διακρίνεται η εξέλιξη του πολιτικού συστήματος από το 2012 μέχρι σήμερα. Παρόλο που οι αύξοντες αριθμοί εγγραφής φτάνουν πλέον τους 38, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη από ένα απλό άθροισμα. Ο χάρτης αυτός περιλαμβάνει ιστορικές διαγραφές και συγχωνεύσεις που σφράγισαν την προηγούμενη δεκαετία. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το Ευρωπαϊκό Κόμμα, το οποίο διαγράφηκε το 2016, και η Συμμαχία Πολιτών, που ολοκλήρωσε τον κύκλο της στο Μητρώο τον Δεκέμβριο του 2021. 

​Το τελευταίο διάστημα, η κινητικότητα είναι καταιγιστική. Μόνο μέσα στο 2025 είδαμε την επίσημη εγγραφή τριών νέων σχημάτων, του Δημοκρατικού Εθνικού Κινήματος, της Δημοκρατικής Αλλαγής και του συνδυασμού ΑΛΜΑ - Πολίτες για την Κύπρο. Η τάση αυτή ενισχύεται περαιτέρω από τις τελευταίες εξελίξεις, καθώς η προσθήκη του κόμματος «Αγρονόμος Αγροτικό Κίνημα» ως το 26ο ενεργό κόμμα και η εκκρεμής αίτηση για την «Άμεση Δημοκρατία» του Φειδία Παναγιώτου —η  οποία ωστόσο φαίνεται να έχει λάβει προκαταρκτική έγκριση και τις επόμενες μέρες αναμένεται να προστεθεί στο επίσημο μητρώο ως το 27^ο ενεργό κόμμα — αποδεικνύουν ότι το πολιτικό σκηνικό παραμένει σε κατάσταση συνεχούς αναδιαμόρφωσης.

​Πώς «γεννιέται» ένα Κόμμα;

​Πίσω από κάθε όνομα και έμβλημα κρύβεται μια αυστηρή νομική διαδικασία που καθορίζεται από τον Περί Πολιτικών Κομμάτων Νόμο. Ένα κόμμα δεν είναι απλώς μια παρέα ανθρώπων με κοινές ιδέες, αλλά μια ένωση με διαρκή χαρακτήρα και παγκύπρια εμβέλεια. Για να επισημοποιηθεί η παρουσία του, απαιτείται η υποβολή αίτησης στον Έφορο Τήρησης Μητρώου, συνοδευόμενη από ένα παράβολο ύψους δύο χιλιάδων ευρώ. 

​Το πιο ουσιαστικό βήμα, ωστόσο, είναι η απόδειξη της λαϊκής βάσης, καθώς κάθε νέο σχήμα οφείλει να παρουσιάσει τις υπογραφές και τους αριθμούς ταυτοτήτων τουλάχιστον 300 πολιτών που στηρίζουν την εγγραφή του. Μαζί με το καταστατικό και τα στοιχεία της ηγεσίας, το κόμμα δεσμεύεται ότι η λειτουργία του θα συνάδει πλήρως με το Σύνταγμα της Δημοκρατίας. Ακόμη και μετά την εγγραφή, ο έλεγχος παραμένει συνεχής, αφού κάθε αλλαγή σε όνομα ή διεύθυνση πρέπει να γνωστοποιείται εντός δύο μηνών, ενώ σε περίπτωση διάλυσης, ο Έφορος μεριμνά για την επίσημη διαγραφή από το Μητρώο. 

​Οι κάλπες του 2021 και του 2016

​Η ιστορική μνήμη των πρόσφατων εκλογών προσφέρει πολύτιμα συμπεράσματα για το τι να περιμένουμε. Στις Βουλευτικές Εκλογές του 2021, η συμμετοχή ήταν ιδιαίτερα αυξημένη, με 15 κόμματα και κινήματα να ρίχνονται στη μάχη του σταυρού μαζί με 7 ανεξάρτητους υποψήφιους. Σε εκείνη την αναμέτρηση, είδαμε παραδοσιακές δυνάμεις όπως ο ΔΗΣΥ υπό τον Αβέρωφ Νεοφύτου, το ΑΚΕΛ υπό τον Άνδρο Κυπριανού και το ΔΗΚΟ υπό τον Νικόλα Παπαδόπουλο να αναμετρώνται με νεότερους παίκτες, όπως η Δημοκρατική Παράταξη, η Αλλαγή Γενιάς και το Κίνημα Κυνηγών. 

​Αν γυρίσουμε το ρολόι πίσω στο 2016, ο ανταγωνισμός ήταν ελαφρώς μικρότερος αλλά εξίσου έντονος, με 13 κόμματα και 5 ανεξάρτητους να διεκδικούν την ψήφο των πολιτών. Ήταν η χρονιά που εδραιώθηκαν σχήματα όπως η Συμμαχία Πολιτών και η Αλληλεγγύη, ενώ το Κόμμα για τα Ζώα και η Οργάνωση Αγωνιστών Δικαιοσύνης έδωσαν το δικό τους παρών στην εκλογική διαδικασία. 

​Το στοίχημα του Μαΐου

​Με το Μητρώο να αριθμεί πλέον δεκάδες εγγεγραμμένα κόμματα και τις αιτήσεις να συνεχίζονται, οι επερχόμενες εκλογές του Μαΐου αποτελούν ένα μεγάλο ερωτηματικό για την αντιπροσωπευτικότητα και την πολυφωνία. Η μετάβαση από το χαρτί του Μητρώου στην κάλπη είναι το επόμενο μεγάλο στοίχημα για τους παλιούς και τους νέους πρωταγωνιστές της πολιτικής ζωής.

Δείτε αυτούσιο το Μητρώο Πολιτικών Κομμάτων: