Το κενό στην ενημέρωση των κατοίκων εκείνης της περιοχής λειτούργησε ως μια δυσάρεστη υπενθύμιση των όσων ζήσαμε το καλοκαίρι του 2025, όταν οι φονικές πυρκαγιές στην ορεινή Λεμεσό ανέδειξαν την απουσία ενός μηχανισμού που θα μπορούσε να σώσει ζωές με ένα απλό μήνυμα.
Η προσπάθεια του κράτους να «μπαλώσει» προσωρινά το κενό μέσω της αποστολής μαζικών γραπτών μηνυμάτων την περασμένη Τετάρτη, κατέδειξε πως η τεχνολογική θωράκιση της χώρας παραμένει ακόμη σε δοκιμαστικό στάδιο, με τα αποτελέσματα να αφήνουν μια γλυκόπικρη γεύση.
Το τεστ της Τετάρτης: Μηνύματα δύο ταχυτήτων
Η κυβέρνηση επιχείρησε να ενεργοποιήσει ένα «επιπρόσθετο μέτρο» ενημέρωσης, στέλνοντας δοκιμαστικά μηνύματα για μέτρα αυτοπροστασίας. Παρόλο που το Υπουργείο Εσωτερικών έκανε λόγο για μια διαδικασία που ολοκληρώθηκε «με επιτυχία», η πραγματικότητα στο πεδίο ήταν διαφορετική. Όπως παραδέχθηκε το Υπουργείο, ο χρόνος παραλαβής διέφερε σημαντικά από πάροχο σε πάροχο.
Σημαντικός αριθμός συνδρομητών έλαβε την ειδοποίηση έγκαιρα, όμως άλλοι την είδαν στην οθόνη τους με σημαντική καθυστέρηση – μια καθυστέρηση που σε πραγματικές συνθήκες πυρκαγιάς ή επίθεσης θα μπορούσε να αποβεί μοιραία. Η CYTA, από την πλευρά της, διευκρίνισε πως η υφιστάμενη τεχνολογία bulk SMS λειτουργεί με σταδιακή δρομολόγηση λόγω του τεράστιου όγκου χρηστών, με τον Οργανισμό να μελετά ήδη τρόπους βελτιστοποίησης του χρόνου αποστολής σε συνεργασία με το Υφυπουργείο Καινοτομίας.
112 vs PWS: Γιατί τα SMS δεν είναι η τελική λύση
Μιλώντας στο ThemaOnline, ο Εκπρόσωπος Τύπου της Πολιτικής Άμυνας, Παναγιώτης Λιασίδης, ξεκαθάρισε τη διαφορά μεταξύ του 112 (κλήση του πολίτη προς το κράτος) και του Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης (Public Warning System – PWS), όπου το κράτος ενημερώνει μαζικά τους πολίτες.
Το PWS, το οποίο αναμένεται να λειτουργήσει πιλοτικά τον Ιούνιο, θα ξεπερνά τα εμπόδια που είδαμε στη δοκιμή της Τετάρτης. Σε αντίθεση με τα απλά SMS που «κολλάνε» στη σταδιακή δρομολόγηση των παρόχων, το νέο σύστημα θα χρησιμοποιεί προηγμένες τεχνολογίες που επιτρέπουν την ακαριαία εμφάνιση ειδοποίησης στις οθόνες των κινητών σε συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες. Μέχρι τότε, το Υπουργείο Εσωτερικών δηλώνει πως η διαδικασία των SMS θα επαναξιολογηθεί, ενώ παραμένουν σε ισχύ οι παλιοί, παραδοσιακοί τρόποι ενημέρωσης.
Το χρονικό των καθυστερήσεων και η «Επόμενη Γενιά»
Η ιστορία του κυπριακού PWS είναι μια ιστορία γραφειοκρατικών εμποδίων. Ο διαγωνισμός που ξεκίνησε το 2022 ακυρώθηκε το 2024 λόγω προσφυγών, και παρά τις προσπάθειες να χαρακτηριστεί το έργο ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας, η Νομική Υπηρεσία ήταν αρνητική. Χρειάστηκε η επιστράτευση διεθνούς εμπειρογνώμονα για να επανασχεδιαστούν οι όροι, με την τελική σύμβαση να υπογράφεται τον Σεπτέμβριο του 2025.
Ο κ. Λιασίδης υπογράμμισε πως πέραν της προειδοποίησης, το κράτος επενδύει και σε εξοπλισμό νέας γενιάς για το 112. Αυτός ο εξοπλισμός θα επιτρέπει τον αυτόματο εντοπισμό του πολίτη που καλεί σε βοήθεια, ακόμη κι αν ο ίδιος βρίσκεται σε κατάσταση πανικού και δεν μπορεί να προσδιορίσει τη θέση του. Πρόκειται για μια τεχνολογία που χρησιμοποιείται ήδη σε χώρες όπως η Φινλανδία και η Ολλανδία, σώζοντας πολύτιμο χρόνο για τις υπηρεσίες διάσωσης.
Με το βλέμμα στον Ιούνιο
Η Πολιτική Άμυνα και το Υπουργείο Εσωτερικών βρίσκονται πλέον υπό την πίεση του χρόνου. Με ορίζοντα πλήρους υλοποίησης το πρώτο εξάμηνο του 2026, η πιλοτική εφαρμογή του Ιουνίου θεωρείται το μεγάλο στοίχημα. Μέχρι τότε, οι πολίτες καλούνται να βασίζονται σε «συμπληρωματικά μέτρα» όπως τα SMS της Τετάρτης, τα οποία όμως απέδειξαν πως η τεχνολογική ψαλίδα μεταξύ της Κύπρου και της υπόλοιπης Ευρώπης παραμένει, για την ώρα, ανοιχτή.
Η Κυβέρνηση διαβεβαιώνει πως η υλοποίηση του συστήματος αποτελεί προτεραιότητα, όμως μετά τα κενά στο Ακρωτήρι και τις τραγωδίες του 2025, τα λόγια πρέπει να δώσουν τη θέση τους σε ένα σύστημα που θα λειτουργεί ακαριαία για όλους, χωρίς εξαιρέσεις και καθυστερήσεις ανάλογα με τον πάροχο.
