Σύμφωνα με πληροφορίες από άτομα που γνωρίζουν τις συζητήσεις και επικαλούνται οι Financial Times, οι υπουργοί θα πραγματοποιήσουν τηλεδιάσκεψη στις 08:30 το πρωί (ώρα Νέας Υόρκης, 3:30 το μεσημέρι ώρα Ελλάδας)), μαζί με τον εκτελεστικό διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) Φατίχ Μπιρόλ, προκειμένου να αξιολογήσουν τον αντίκτυπο του πολέμου με το Ιράν στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Τρεις χώρες της G7, μεταξύ των οποίων και οι Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν ήδη εκφράσει υποστήριξη στην ιδέα της απελευθέρωσης αποθεμάτων, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Τα 32 κράτη-μέλη του IEA διατηρούν στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου στο πλαίσιο ενός συλλογικού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης, που δημιουργήθηκε για την αντιμετώπιση κρίσεων στις τιμές του πετρελαίου. Σύμφωνα με πηγές, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι μια συντονισμένη απελευθέρωση μεταξύ 300 και 400 εκατομμυρίων βαρελιών —δηλαδή περίπου το 25% έως 30% των συνολικών αποθεμάτων ύψους 1,2 δισ. βαρελιών— θα ήταν κατάλληλη.
Η συζήτηση πραγματοποιείται την ώρα που ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δέχεται πιέσεις να περιορίσει τη μεγάλη άνοδο της τιμής του πετρελαίου από την έναρξη του πολέμου. Η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ αυξήθηκε στα 3,45 δολάρια ανά γαλόνι την Κυριακή, από 2,98 δολάρια μία εβδομάδα νωρίτερα, και εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται αν δεν ανακοπεί η ανοδική πορεία των τιμών.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου την τελευταία εβδομάδα έχει προκαλέσει διεθνείς οικονομικές επιπτώσεις, ενισχύοντας τον κίνδυνο νέας αύξησης του πληθωρισμού που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την οικονομική ανάπτυξη παγκοσμίως.
Χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους εισαγωγείς αργού πετρελαίου και θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες σε απότομες μεταβολές των τιμών.
Το Brent, που αποτελεί το βασικό διεθνές σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο, σημείωσε άνοδο έως και 24% στις ασιατικές αγορές τη Δευτέρα, φθάνοντας τα 116,71 δολάρια το βαρέλι. Αργότερα υποχώρησε ελαφρώς, καταγράφοντας αύξηση περίπου 19% στα 110,85 δολάρια, μετά τις πληροφορίες για την έκτακτη συνεδρίαση της G7.
Αντίστοιχα, το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate σημείωσε άνοδο έως και 28%, φθάνοντας τα 116,45 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει περίπου στα 108 δολάρια, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 19%.
Τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου δημιουργήθηκαν το 1974, με την ίδρυση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, μετά το αραβικό εμπάργκο πετρελαίου που είχε προκαλέσει εκτίναξη των τιμών και σοβαρές ελλείψεις καυσίμων στον δυτικό κόσμο.
Ο μηχανισμός αυτός έχει σχεδιαστεί ώστε οι χώρες με υψηλή κατανάλωση πετρελαίου να μπορούν να ανταποκρίνονται σε σημαντικά ενεργειακά σοκ.
Από την ίδρυση του IEA έχουν πραγματοποιηθεί πέντε συντονισμένες απελευθερώσεις αποθεμάτων από τα κράτη-μέλη. Οι δύο πιο πρόσφατες έγιναν το 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, προκειμένου να περιοριστεί η άνοδος των τιμών.
Την Τρίτη, ο IEA είχε ήδη συγκαλέσει έκτακτη συνεδρίαση για να εξετάσει επιλογές αντιμετώπισης μιας ενδεχόμενης κρίσης στην προσφορά πετρελαίου. Σε σχετικό έγγραφο σημειώνεται ότι ο οργανισμός είναι «έτοιμος να δράσει για τη στήριξη της σταθερότητας των αγορών πετρελαίου».
Σύμφωνα με το ίδιο έγγραφο, οι χώρες του IEA διαθέτουν περισσότερα από 1,24 δισ. βαρέλια δημόσιων αποθεμάτων, ενώ υπάρχουν επιπλέον περίπου 600 εκατομμύρια βαρέλια σε αποθέματα της βιομηχανίας που θα μπορούσαν να διοχετευθούν στην αγορά εάν χρειαστεί.
Τα αποθέματα αυτά επαρκούν για να καλύψουν σχεδόν έναν μήνα συνολικής ζήτησης πετρελαίου στις χώρες του οργανισμού και πάνω από 140 ημέρες καθαρών εισαγωγών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία διαθέτουν περίπου 700 εκατομμύρια βαρέλια από το σύνολο των 1,24 δισ. βαρελιών.
Η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου απειλεί επίσης να υπονομεύσει τη δέσμευση του Ντόναλντ Τραμπ για περιορισμό του πληθωρισμού και μείωση του ενεργειακού κόστους. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη δεχθεί επικρίσεις από ορισμένους Ρεπουμπλικανούς ότι επικεντρώνεται υπερβολικά σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής αντί στα προβλήματα κόστους ζωής στο εσωτερικό.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social την Κυριακή το βράδυ, ο Τραμπ υποβάθμισε τις ανησυχίες για την άνοδο των τιμών του πετρελαίου. «Οι βραχυπρόθεσμες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου —που θα μειωθούν γρήγορα όταν εξαλειφθεί η ιρανική πυρηνική απειλή— είναι ένα πολύ μικρό τίμημα για την ασφάλεια και την ειρήνη των ΗΠΑ και του κόσμου», έγραψε, προσθέτοντας: «Μόνο ανόητοι θα πίστευαν το αντίθετο».
Οι χρηματιστηριακές αγορές σε μεγάλο μέρος της Ασίας κατέγραψαν πτώση τη Δευτέρα λόγω της ανόδου των τιμών του πετρελαίου. Αντίστοιχα, τα προθεσμιακά συμβόλαια στις αμερικανικές αγορές προμήνυαν σημαντικές απώλειες, γεγονός που ενδέχεται να εντείνει την πίεση στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές.
Η συζήτηση για πιθανή αξιοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων αποτελεί αλλαγή στάσης για την κυβέρνηση Τραμπ, η οποία μόλις την προηγούμενη εβδομάδα είχε δηλώσει ότι δεν θα χρειαστεί απελευθέρωση αποθεμάτων για τη σταθεροποίηση των αγορών. Ωστόσο, αναλυτές της αγοράς ενέργειας εκτιμούν ότι η πρωτοφανής αύξηση των τιμών αφήνει περιορισμένα περιθώρια επιλογών στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times την Παρασκευή, ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ Σαάντ αλ-Κααμπί προειδοποίησε ότι ο πόλεμος θα μπορούσε «να καταρρίψει τις οικονομίες του κόσμου» και εκτίμησε ότι οι ενεργειακοί εξαγωγείς του Κόλπου ενδέχεται να αναγκαστούν να διακόψουν την παραγωγή μέσα σε λίγες ημέρες.
Σε ανάλυσή της την Κυριακή, η Rapidan Energy Group προειδοποίησε ότι τα κράτη-μέλη του IEA θα δεχθούν «έντονες πιέσεις για την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων».
Η Κίνα, η οποία δεν είναι πλήρες μέλος του IEA, διαθέτει επίσης μεγάλα αποθέματα πετρελαίου που έχει αυξήσει σημαντικά τον τελευταίο χρόνο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, το Πεκίνο διαθέτει μεταξύ 1,1 και 1,4 δισ. βαρελιών, ποσότητα που θα μπορούσε να καλύψει έως περίπου 140 ημέρες εισαγωγών πετρελαίου.
ΠΗΓΗ: Πρώτο Θέμα