Αγώνας δρόμου για το νομοσχέδιο αναπηρίας - Στόχος η ψήφιση πριν το κλείσιμο της Βουλής

Το θέμα τέθηκε επανειλημμένα στη διάρκεια της συνεδρίας, τόσο από βουλευτές όσο και από τις περισσότερες οργανώσεις, οι οποίοι, παρά τις σοβαρές επιφυλάξεις και διαφωνίες που διατυπώθηκαν επί επιμέρους προνοιών, συνέκλιναν σε μεγάλο βαθμό στην ανάγκη να προχωρήσει το νομοσχέδιο εντός της παρούσας κοινοβουλευτικής περιόδου.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ανδρέας Καυκαλιάς ανέφερε ότι έχει κατατεθεί μεγάλος αριθμός εισηγήσεων, παρατηρήσεων και διαφωνιών, σημειώνοντας πως η βούληση της Επιτροπής είναι δεδομένη, ώστε να γίνει προσπάθεια το νομοσχέδιο να προωθηθεί στην Ολομέλεια πριν από το κλείσιμο της Βουλής.

Είπε, ωστόσο, ότι θα πρέπει να διαφανεί και η πολιτική βούληση της Κυβέρνησης, καθώς και η ετοιμότητά της να αποδεχθεί εισηγήσεις οργανώσεων και άλλων εμπλεκομένων.

Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία, είπε ότι πρόκειται για σημαντική προσπάθεια εκσυγχρονισμού του πλαισίου, αλλά παραδέχθηκε ότι ο όγκος των παρατηρήσεων και τα στενά χρονικά περιθώρια μέχρι τις 2 Απριλίου καθιστούν δύσκολη την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Πρόσθεσε ότι έχει οριστεί έκτακτη συνεδρία την Παρασκευή με την παρουσία της Υφυπουργού Κοινωνικής Πρόνοιας.

Ο Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας Γιάννης Νικολαΐδης κάλεσε όλες τις πλευρές να κινηθούν εποικοδομητικά, λέγοντας ότι «η αναζήτηση του ευκταίου δεν πρέπει να ακυρώνει το εφικτό».

Ανέφερε ότι το ζητούμενο είναι να προχωρήσει γρήγορα η κατ’ άρθρον συζήτηση και να γίνουν οι αναγκαίες διορθώσεις, ώστε να καταστεί εφικτή η ψήφιση του νομοσχεδίου πριν από το κλείσιμο της Βουλής.

Εκ μέρους του Γραφείου της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού αναφέρθηκε ότι το νομοσχέδιο είναι βελτιωμένο σε σχέση με προηγούμενο κείμενο, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες ως προς τη φιλοσοφία του, κυρίως επειδή δεν προσεγγίζει ολιστικά την αναπηρία και δεν καλύπτει επαρκώς πτυχές όπως η εκπαίδευση και η στέγαση.

Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι η αξιολόγηση συνεχίζει να στηρίζεται στη διαβάθμιση της αναπηρίας και όχι στα εμπόδια που αυτή δημιουργεί. Ωστόσο, καταγράφηκαν ως θετικά στοιχεία η αποσύνδεση από το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, η συμπερίληψη του τιμαρίθμου και η μη επαναξιολόγηση παιδιών μέχρι τα 18, με τη θέση ότι το νομοσχέδιο μπορεί να προχωρήσει εφόσον υπάρξει δέσμευση για περαιτέρω βελτιώσεις.

Η Πρόεδρος της ΚΥΣΟΑ Θέμις Ανθοπούλου υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο πρέπει να προχωρήσει, παρότι τα προβλεπόμενα ποσά δεν ικανοποιούν το αναπηρικό κίνημα. Ανέφερε ότι η Οργάνωση ζητεί άμεσες αυξήσεις σε όλες τις υφιστάμενες παροχές, τουλάχιστον 10% οριζόντια με βάση τα ήδη εγκριθέντα ποσά, και κατέθεσε τεκμηριωμένες, όπως ανέφερε, εισηγήσεις για σημαντικότερες αυξήσεις σε διάφορες κατηγορίες.

Πρόσθεσε ότι με το νομοσχέδιο εντάσσονται νέες κατηγορίες δικαιούχων που σήμερα μένουν εκτός και ότι, για πολλούς πολίτες με σοβαρές αναπηρίες ή χρόνιες παθήσεις, το σημερινό εναλλακτικό ενδεχόμενο είναι «το μηδέν». Σημείωσε επίσης ότι πρέπει να γίνουν βελτιώσεις, μεταξύ άλλων σε σχέση με πρόσωπα άνω των 65 ετών και περιπτώσεις όπου παροχές χάθηκαν για πολύ μικρές αλλαγές στα εισοδηματικά κριτήρια.

Ο Πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Τυφλών Χριστάκης Νικολαΐδης εξέφρασε έντονη αντίθεση, υποστηρίζοντας ότι με το νέο πλαίσιο καταργείται η ειδική χορηγία τυφλότητας που λάμβανε η κοινότητα των τυφλών επί δεκαετίες και ότι η προσωπική βοήθεια δεν μπορεί να θεωρηθεί υποκατάστατό της. Μίλησε για διακρίσεις και παραβιάσεις δικαιωμάτων και προειδοποίησε με κινητοποιήσεις, αν δεν υπάρξουν αλλαγές.

Η Πρόεδρος της Οργάνωσης Πολιτισμού Αναπηρίας «Νεόφυτος» Μαριάννα Παφίτη ανέφερε ότι η συμπερίληψη στην Κύπρο παραμένει περισσότερο ρητορική παρά εφαρμοσμένη πολιτική, υποστηρίζοντας ότι δεν λήφθηκαν υπόψη τεκμηριωμένες εισηγήσεις της οργάνωσής της και ότι το κράτος δίνει έμφαση σε πολιτικές που δεν απαντούν στις πιο πιεστικές ανάγκες επιβίωσης και υποστήριξης πολλών ατόμων με αναπηρία.

Ο Πρόεδρος της Οργάνωσης Παραπληγικών Κύπρου και εκπρόσωπος της ΟΣΑΚ Δημήτρης Λαμπριανίδης δήλωσε ότι, παρότι ο διαχωρισμός του αναπηρικού επιδόματος από το ΕΕΕ είναι αναγκαίος και θετικός, το κράτος εξακολουθεί να μην δίνει απαντήσεις για αυξήσεις στα επιδόματα ατόμων με βαριές κινητικές αναπηρίες, τα οποία, όπως είπε, επωμίζονται πολύ αυξημένο κόστος διαβίωσης.

Ο Πρόεδρος της ΠΟΣΥΓΟΠΕΑ Χρίστος Αυγουστίνου επικεντρώθηκε κυρίως στην ανάγκη νομικής κατοχύρωσης της πρώιμης παρέμβασης από 0 έως 6 ετών αμέσως μετά τη διάγνωση και χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, θέση που περιλαμβάνεται και στις εισηγήσεις της οργάνωσης για ουσιαστικές αλλαγές στο νομοσχέδιο.

Η Πρόεδρος του Συνδέσμου ΔΕΠΥ Κύπρου Μαρίνα Γεωργίου ανέφερε ότι, παρά τις αδυναμίες του, το νομοσχέδιο αποτελεί σημαντικό βήμα και πρέπει να προχωρήσει. Ζήτησε, ωστόσο, να περιληφθούν ρητά τα άτομα με ΔΕΠΥ, να προβλεφθούν σαφή και αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης και ξεκάθαρη διαδικασία ένστασης.

Ο εκπρόσωπος του Παγκύπριου Συνδέσμου Γονέων Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Σταύρος Βρόντης είπε ότι το νομοσχέδιο δεν είναι τέλειο και ότι απουσιάζει εμφανώς η κατηγορία του αυτισμού, αλλά πρόσθεσε ότι πρέπει να προχωρήσει, με στοχευμένες βελτιώσεις.

Ανέφερε ότι ο Σύνδεσμος έχει καταθέσει τέσσερις τροποποιήσεις, που αφορούν κυρίως την ορθή αποτύπωση των αναγκών υποστήριξης σε περιπτώσεις νοητικής αναπηρίας και αυτισμού, την ευελιξία στις κατοικίες υποστηριζόμενης διαβίωσης και τη διασφάλιση πρόσβασης σε υπηρεσίες για άτομα με αυξημένες ανάγκες υποστήριξης.

Εκ μέρους οργανώσεων που εκπροσωπούν τον αυτισμό καταγράφηκαν ανησυχίες για το τι σημαίνει στην πράξη «ανεξάρτητη διαβίωση», για την απουσία επαρκούς συμμετοχής των γονέων, για τον τρόπο αξιολόγησης, αλλά και για τα κενά στην εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση και μετάβαση στην εργασία.

Από πλευράς κομμάτων, η Βουλευτής του ΔΗΣΥ Φωτεινή Τσιρίδου είπε ότι το σημερινό πλαίσιο δεν είναι το επιθυμητό, ωστόσο η προσπάθεια πρέπει να στηριχθεί ώστε να βελτιωθεί και να συνάδει με τη Σύμβαση για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Πρόσθεσε ότι στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο που δεν θα εξαντλείται στα επιδόματα αλλά θα παρέχει πραγματική πρόσβαση και ίση μεταχείριση.

Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ Ανδρέας Αποστόλου ανέφερε ότι το νομοσχέδιο υιοθετεί μια πάγια θέση που διατύπωνε το κόμμα του εδώ και χρόνια, δηλαδή τον διαχωρισμό των αναπηρικών επιδομάτων από το ΕΕΕ, ώστε να ενταχθούν στις παροχές χιλιάδες πολίτες που μέχρι σήμερα έμεναν εκτός λόγω εισοδηματικών κριτηρίων.

Σημείωσε ότι το κείμενο δεν περιλαμβάνει τις αυξήσεις που θα ήθελαν να δουν, αλλά υπογράμμισε ότι πρέπει να ολοκληρωθεί άμεσα η συζήτηση, να γίνουν οι αναγκαίες αλλαγές και να οδηγηθεί στην Ολομέλεια πριν από το κλείσιμο της Βουλής.

Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ Γιώργος Πενηνταέξ εξέφρασε επίσης την άποψη ότι το νομοσχέδιο πρέπει να ολοκληρωθεί εντός της παρούσας κοινοβουλευτικής περιόδου, λέγοντας ότι για πρώτη φορά επιχειρείται να δημιουργηθεί ενιαία νομοθεσία για την αναπηρία και ότι το σημαντικότερο είναι να αρθούν οι διακρίσεις μεταξύ των ατόμων με αναπηρία.

Στο τέλος των δηλώσεών του, ο κ. Καυκαλιάς αναφέρθηκε και σε δεύτερο θέμα που απασχόλησε την Επιτροπή, σημειώνοντας ότι οδηγείται στην Ολομέλεια η πρόταση νόμου του ΑΚΕΛ για τροποποίηση του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου.

Όπως είπε, η πρόταση προβλέπει ότι ενημέρωση, εκπαίδευση, κατάρτιση και επιτήρηση θα παρέχονται στον εργοδοτούμενο από την πρώτη εργάσιμη ημέρα και σε γλώσσα και μορφή κατανοητή σε αυτόν, ενώ διασφαλίζεται και η πλήρης καταβολή απολαβών κατά την περίοδο κατάρτισης.

ΠΗΓΗ: ΚΥΠΕ