Κάθε πράγμα στον καιρό του κι ο συνοδός τον Αύγουστο 

Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση άρχισε -επιτέλους- να κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση με την έγκριση από το Υπουργικό 290 νέων θέσεων σχολικών βοηθών και συνοδών (208 για τη Δημοτική και 82 για τη Μέση Εκπαίδευση)  ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό τους παγκύπρια σε 2.165 (από 1.875), αλλά και την προώθηση του νομοσχεδίου που προβλέπει την έγκριση των συνοδών πολύ πριν την έναρξη της σχολικής χρονιάς αλλά και την εξειδικευμένη κατάρτισή τους, εντούτοις πιάσαμε πάλι Αύγουστο και τα σοβαρά προβλήματα παραμένουν.

Όπως καταγγέλλουν γονείς παιδιών με αναπηρία (που φοιτούν είτε στις γενικές τάξεις είτε σε ειδικές μονάδες) οι προκηρύξεις των θέσεων από τις κατά τόπους Σχολικές Εφορείες βγήκαν στις 3 και 5 Αυγούστου, δηλαδή, όταν η μισή Κύπρος έχει ήδη μετακομίσει στον Πρωταρά και η άλλη μισή ετοιμάζει βαλίτσες για κάποιο νησί του Αιγαίου, και με την προθεσμία να λήγει λίγο πριν τον Δεκαπενταύγουστο που ως γνωστόν σύσσωμο το κράτος κατεβάζει ρολά. Και σε περίπτωση που αναρωτιέστε αν μπορεί να γίνει ακόμα πιο αχρείαστα περίπλοκο, ο ενδιαφερόμενος για τη θέση πρέπει να προσκομίσει προσωπικά και διά ζώσης την αίτηση στην εκάστοτε Σχολική Εφορεία όπου υπάγεται το σχολείο. Γιατί τι αξία έχει η προσπάθεια της πλήρους ψηφιοποίησης του κρατικού μηχανισμού αν δεν συνδυαστεί με good ol’ γραφειοκρατία των '90s;

Την ίδια ώρα που το Υπουργείο νίπτει τας χείρας του πετώντας το μπαλάκι στις Σχολικές Εφορείες, οι οποίες με τη σειρά τους κάνουν αυγουστιάτικες αγγαρείες (γιατί με αυτό ακριβώς μοιάζει), οι γονείς -κλασικά- επωμίζονται όλη την ευθύνη της εύρεσης του κατάλληλου συνοδού γιατί ήδη η ζωή τους είναι τόσο εύκολη, ρόδινη και ανέμελη που μπορούν να ξαλαφρώσουν λίγο το hard-working κράτος μας, σωστά; Έτσι, από τη λήξη της προηγούμενης σχολικής χρονιάς, αν ξέρουν ότι ο προηγούμενος συνοδός δεν θα συνεχίσει, μετατρέπονται σε γραφεία εξεύρεσης εργασίας και τα social media γεμίζουν με απεγνωσμένες αναρτήσεις που ζητούν -μάταια πολλές φορές- τα αυτονόητα. 

Ενδεικτική είναι μια αγγελία για μαθήτρια Α' Λυκείου με σύνδρομο Down στη Λευκωσία, όπου συνειδητοποιείς τις πραγματικές ανάγκες: Το παιδί χρειάζεται ένα άτομο με ενσυναίσθηση, θετική διάθεση, δεξιότητες διαχείρισης, οργανωτικότητα, γνώσεις εναλλακτικής επικοινωνίας και -ιδανικά- σπουδές στην Ειδική Αγωγή, κάποιον, δηλαδή, που θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην κοινωνικοποίηση και την καθημερινότητα ενός εφήβου. Και ποιο νομίζετε πως είναι το βασικό κριτήριο πρόσληψης που προβλέπει το σχέδιο υπηρεσίας; Το απολυτήριο Λυκείου με το πτυχίο να θεωρείται απλώς... «επιπρόσθετο προσόν». Και τι προσφέρει το κράτος για αυτές τις τεράστιες απαιτήσεις; Κρατηθείτε: Το ιλιγγιώδες ποσό των 700 ευρώ καθαρά. Με Ταμείο Πρόνοιας, βεβαίως-βεβαίως, τον 13ο μισθό σπασμένο σε δύο δόσεις αλλά και τρεις μήνες στην ανεργία, μέχρι να ξαναϋπογράψουν συμβόλαιο τον Σεπτέμβριο. Αυτός ο συνδυασμός χαμηλών απαιτήσεων και έλλειψης ενδιαφέροντος αδικεί κατάφωρα τους ήδη υφιστάμενους, αφοσιωμένους συνοδούς, αλλά ταυτόχρονα αφήνει το σύστημα διάτρητο ώστε να προσελκύει και άτομα χωρίς καμία εξειδίκευση, που απλώς ψάχνουν ένα προσωρινό χαρτζιλίκι. Δεν λέω, να βοηθάς ώστε άνεργοι να βρίσκουν μια part time δουλειά αλλά αυτό πρέπει να γίνεται στην πλάτη μιας ευάλωτης ομάδας όπως τα παιδιά με αναπηρίες όπου είναι ζωτικής σημασίας για την διάπλαση, ανατροφή και εξέλιξη να έχουν δίπλα τους έναν επαγγελματία με την απαιτούμενη κατάρτιση αλλά και ενσυναίσθηση για τη δουλειά; Το κράτος, αντί να έχει μια δεξαμενή εξειδικευμένων επαγγελματιών για να καλύψει αυτές τις ανάγκες, αφήνει τους γονείς να ψάχνουν, να αξιολογούν βιογραφικά και να παρακαλούν τους υποψήφιους να κάνουν αίτηση στις Σχολικές Εφορείες. 

Από την πλευρά τους, οι σχολικοί συνοδοί βρίσκονται σε διαρκείς κινητοποιήσεις διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες, αξιοπρεπείς αμοιβές και ξεκάθαρες συλλογικές συμβάσεις, καθώς σήμερα πάρα πολλοί εργάζονται με χαμηλούς μισθούς και ασταθείς όρους απασχόλησης. Υπάρχουν καταγγελίες ότι, λόγω των πιέσεων στο σύστημα, αρκετοί συνοδοί καλούνται να αναλάβουν από 2 έως και 5 παιδιά ταυτόχρονα, κάτι που υποβαθμίζει πρακτικά τη φροντίδα και τη στήριξη. Επίσης ασκείται έντονη κριτική στο γεγονός ότι οι προσλήψεις γίνονται αποσπασματικά από τις κατά τόπους Σχολικές Εφορείες, ενώ το σωστό -και πιο πρακτικό- είναι να μεταφερθεί σε ένα κεντρικό, εξειδικευμένο όργανο του Υπουργείου, ώστε να διασφαλίζεται η καταλληλότητα των ανθρώπων που αναλαμβάνουν τα παιδιά.

Το κράτος αντιμετωπίζει τους σχολικούς συνοδούς ως φθηνό, ανειδίκευτο εργατικό δυναμικό, προσπαθώντας απλώς να βγάλει την υποχρέωση και να μας φλομώσει στα νούμερα και τα ποσοστά («κοιτάξτε, αυξήσαμε τις θέσεις των συνοδών, όχι σαν τους άλλους»), ενώ ταυτόχρονα οι γονείς παλεύουν αβοήθητοι με την ερασιτεχνική και γραφειοκρατική προσέγγιση των Σχολικών Εφορειών. Το νέο νομοσχέδιο και οι εξαγγελίες για προσλήψεις ακούγονται ωραία στα χαρτιά, αλλά η σημερινή, ωμή πραγματικότητα είναι ότι η εκπαίδευση και η αξιοπρέπεια των παιδιών με αναπηρίες επαφίεται στην τύχη, στα τεράστια αποθέματα ψυχής των γονιών τους και στο αν θα βρεθεί τυχαία ένας καλός, ικανός -και διαθέσιμος- άνθρωπος να απαντήσει σε μια αγγελία στο Facebook με μισθό 700 ευρώ για 9 μήνες. 

Δηλαδή πόσο πιο ξεκάθαρα να τους πει το κράτος ότι «και χάρη σας κάνουμε που ασχολούμαστε μαζί σας καλοκαιριάτικα»; 

(Η στήλη πάει διακοπές για να μην πάει κατά διαόλου. Ξανά μαζί σας από τη Δευτέρα 24/8)