Οι έρευνες δείχνουν ότι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούμε το smartphone συνδέεται πράγματι με ορισμένα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας. Όταν όμως οι επιστήμονες εξέτασαν ειδικά τι συμβαίνει όταν βάζουμε το κινητό στο αθόρυβο, βρέθηκαν μπροστά σε ένα παράδοξο: αντί να το ξεχνάμε, ορισμένοι από εμάς μπορεί να καταλήγουμε να το ελέγχουμε πολύ συχνότερα.
Μια πρώτη απάντηση έδωσε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2023 στο Journal of Personality and Social Psychology. Οι ερευνητές εξέτασαν δύο ομάδες φοιτητών, 634 άτομα στην πρώτη και 211 στη δεύτερη, συνδυάζοντας ερωτηματολόγια προσωπικότητας με δεδομένα που κατέγραφαν τη χρήση του κινητού τους για διάστημα δύο εβδομάδων.
Ένα από τα χαρακτηριστικά που ξεχώρισαν ήταν η ευσυνειδησία, ένα από τα πέντε βασικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας του μοντέλου Big Five, το οποίο σχετίζεται με την αυτοπειθαρχία, την υπευθυνότητα και την οργάνωση. Όσο υψηλότερη ήταν η ευσυνειδησία, τόσο λιγότερο συχνά χρησιμοποιούσαν οι συμμετέχοντες το smartphone τους και τόσο μικρότερη ήταν η διάρκεια κάθε χρήσης. Η εξωστρέφεια, αντίθετα, συνδεόταν με συχνότερη χρήση της συσκευής.
Τα ευρήματα δεν αποτελούν απόδειξη ότι ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό προσωπικότητας «προκαλεί» έναν συγκεκριμένο τρόπο χρήσης του κινητού. Δείχνουν όμως ότι η ψηφιακή συμπεριφορά μας δεν είναι εντελώς ανεξάρτητη από τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε στην καθημερινή ζωή.
Την εικόνα ενίσχυσε μια ευρύτερη μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο Current Psychology και συγκέντρωσε στοιχεία από 36 μελέτες και συνολικά 15.660 συμμετέχοντες. Η χαμηλότερη ευσυνειδησία, μαζί με υψηλότερα επίπεδα νευρωτισμού και εξωστρέφειας, συσχετίστηκε με μεγαλύτερη πιθανότητα προβληματικής χρήσης του κινητού τηλεφώνου.
Θα μπορούσε λοιπόν κανείς εύκολα να υποθέσει ότι όποιος βάζει το τηλέφωνο στο αθόρυβο διαθέτει μεγαλύτερο αυτοέλεγχο και μια πιο ισορροπημένη σχέση με τη συσκευή. Μόνο που το να χρησιμοποιούμε λιγότερο το κινητό και το να απενεργοποιούμε τις ειδοποιήσεις του δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα.
Ερευνητές του Penn State θέλησαν να εξετάσουν ειδικά τι συμβαίνει όταν απενεργοποιούνται οι ειδοποιήσεις. Η μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε το 2022 στο Computers in Human Behavior, βασίστηκε σε δεδομένα Screen Time από 138 χρήστες iPhone.
Όπως διαπίστωσαν, όταν ο ήχος ή η δόνηση ήταν ενεργοποιημένα, οι συμμετέχοντες έλεγχαν το κινητό τους κατά μέσο όρο 52,9 φορές την ημέρα. Όταν όμως το τηλέφωνο ήταν εντελώς αθόρυβο, ο αριθμός ανέβαινε στις 98,2 φορές ημερησίως. Δηλαδή, αντί η απουσία ειδοποιήσεων να μας κάνει να ξεχνάμε τη συσκευή, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συμβαίνει σχεδόν το αντίθετο: να αυξάνεται η ανάγκη να ελέγξουμε μόνοι μας αν συνέβη κάτι.
Το φαινόμενο ήταν ακόμη εντονότερο στους ανθρώπους με υψηλά επίπεδα FOMO (Fear of Missing Out), δηλαδή του φόβου ότι μπορεί να χάνουν κάτι ενδιαφέρον ή σημαντικό που συμβαίνει στους άλλους. Σε αυτούς τους συμμετέχοντες, οι έλεγχοι του κινητού αυξάνονταν από περίπου 50 την ημέρα όταν η συσκευή ήταν σε δόνηση σε περίπου 120 όταν ήταν εντελώς αθόρυβη.
Όπως εξήγησε ο S. Shyam Sundar, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, η απενεργοποίηση του ήχου δεν εξαφανίζει την αβεβαιότητα για το τι μπορεί να συμβαίνει στο κινητό. Για ορισμένους ανθρώπους, μάλιστα, αυτή η αβεβαιότητα μπορεί να αποσπά περισσότερο την προσοχή από έναν περιστασιακό ήχο.
Οι μελέτες για την προσωπικότητα και η έρευνα του Penn State αναδεικνύουν πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η σχέση δύο ανθρώπων με την ίδια συσκευή. Τα στοιχεία δεν οδηγούν στο συμπέρασμα ότι πρέπει όλοι να έχουμε το κινητό στο αθόρυβο, ούτε ότι πρέπει να αφήνουμε διαρκώς ενεργοποιημένες τις ειδοποιήσεις.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι τι κάνουμε αφού κλείσουμε τον ήχο. Εάν αφήνουμε πραγματικά το τηλέφωνο στην άκρη, η σιωπή μπορεί να μας βοηθά να προστατεύσουμε την προσοχή μας. Αν όμως το πιάνουμε κάθε λίγα λεπτά για να βεβαιωθούμε ότι δεν χάσαμε μήνυμα, email ή κάποια άλλη ειδοποίηση, τότε ίσως το πρόβλημα δεν βρίσκεται στον ήχο, αλλά βαθύτερα, στην ανάγκη να γνωρίζουμε διαρκώς τι συμβαίνει στην οθόνη όταν δεν την κοιτάζουμε.
Ygeiamou.gr
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Στη Νέα Υόρκη μεταφέρεται πλέον το βάρος των εξελίξεων στο Κυπριακό, με τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη να εισέρχεται σε ένα τριήμερο καθοριστικών επαφών και τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες να καλείται να διαπιστώσει, κατά πόσο έχουν δημιουργηθεί οι προϋποθέσεις για το επόμενο βήμα.
