Αντί όμως να αξιοποιούν την ηλιοφάνεια της Κύπρου, βρίσκονται αντιμέτωποι με συνεχείς περικοπές στην παραγωγή, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις διαρκούν από τέσσερις έως πέντε ώρες! Ακόμη και τρεις φορές την εβδομάδα!
Καταγγελίες πολιτών έφτασαν στην ιστοσελίδα μας, αναφέρουν ότι υπήρξε ημέρα κατά την οποία το φωτοβολταϊκό του σύστημα τέθηκε εκτός παραγωγής για πέντεμισι έως έξι ώρες. Ουσιαστικά για μεγάλο μέρος της ημέρας, την ώρα που ο ήλιος μπορούσε να παράγει ηλεκτρική ενέργεια, η επένδυση για την οποία πλήρωσε χιλιάδες ευρώ παρέμενε ανενεργή.
Η αγανάκτηση είναι εύλογη. Ο κόσμος δεν εγκατέστησε φωτοβολταϊκά για διακόσμηση στις στέγες του. Έκανε μια σοβαρή οικονομική επένδυση, πολλές φορές στερούμενος άλλα πράγματα, για να περιορίσει το κόστος ζωής και να προστατευτεί από τις συνεχείς επιβαρύνσεις στους λογαριασμούς του ηλεκτρισμού.
Το πρόβλημα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Οι περικοπές συνεχίζονται εδώ και καιρό, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να επικαλούνται την ανάγκη διατήρησης της ευστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος. Η Κύπρος, παρά την τεράστια ηλιοφάνεια που διαθέτει, εξακολουθεί να μην έχει επαρκείς υποδομές αποθήκευσης ενέργειας, ώστε να αξιοποιεί την παραγωγή όταν αυτή ξεπερνά τις δυνατότητες του δικτύου.
Το ερώτημα, όμως, είναι ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για αυτή την κατάσταση. Γιατί ενθαρρύνθηκε ο κόσμος να επενδύσει σε φωτοβολταϊκά, χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί εγκαίρως οι υποδομές που απαιτούνται; Και κυρίως, γιατί να επωμίζεται ο πολίτης τις συνέπειες αυτής της καθυστέρησης;
Ένας οικογενειάρχης που πλήρωσε 5.000 ή 6.000 ευρώ, υπολογίζοντας ότι θα κάνει απόσβεση σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, έχει κάθε λόγο να απαιτεί εξηγήσεις. Όταν η παραγωγή περιορίζεται επανειλημμένα, μειώνεται και το οικονομικό όφελος της επένδυσής του. Πόσο θα παραταθεί τελικά ο χρόνος απόσβεσης; Ποιος καταγράφει τις πραγματικές απώλειες και ποιος θα αναλάβει το κόστος;
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου, οι περικοπές ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές για το 2026 προβλέπεται να φτάσουν τις 458 εκατομμύρια κιλοβατώρες. Ένα τεράστιο μέγεθος, που αποτυπώνει πόση ενέργεια κινδυνεύει να μείνει αναξιοποίητη, την ώρα που τα νοικοκυριά εξακολουθούν να πληρώνουν ακριβά το ηλεκτρικό ρεύμα.
Και με τον χειμώνα να πλησιάζει, η ανησυχία μεγαλώνει. Οι ανάγκες για θέρμανση θα αυξηθούν, ιδιαίτερα τις απογευματινές και βραδινές ώρες. Είναι δυνατόν να περιορίζεται η παραγωγή από τον ήλιο το μεσημέρι και το ίδιο βράδυ οι πολίτες να πληρώνουν ηλεκτρισμό από συμβατικές μονάδες για να ζεστάνουν τα σπίτια τους;
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος αποτελεί προτεραιότητα. Αυτό, ωστόσο, δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη απάντηση σε ένα πρόβλημα που ήταν γνωστό και για το οποίο θα έπρεπε να έχουν προχωρήσει εγκαίρως οι αναγκαίες λύσεις.
Το Υπουργείο Ενέργειας, η ΑΗΚ και οι υπόλοιποι αρμόδιοι καλούνται να δώσουν συγκεκριμένες απαντήσεις. Πότε θα περιοριστούν ουσιαστικά οι αποκοπές; Τι γίνεται με την αποθήκευση ενέργειας; Υπάρχει οποιοσδήποτε σχεδιασμός για την προστασία των νοικοκυριών που χάνουν μέρος της παραγωγής τους;
Γιατί ο ήλιος στην Κύπρο μπορεί να είναι δωρεάν, αλλά τα φωτοβολταϊκά τα πλήρωσε ο κόσμος. Και δεν μπορεί ο πολίτης να καλείται να πληρώσει και το κόστος των καθυστερήσεων όσων είχαν την ευθύνη να σχεδιάσουν σωστά την ενεργειακή μετάβαση.