Το εκλογικό σώμα και η κινητικότητα πριν την κάλπη
Με περισσότερους από 561 χιλιάδες εγγεγραμμένους ψηφοφόρους και με αυξημένο ενδιαφέρον για νέες εγγραφές όσο πλησιάζει η εκλογική αναμέτρηση, το εκλογικό σώμα παρουσιάζει σημάδια κινητικότητας. Ιδιαίτερη σημασία έχει η προσπάθεια προσέγγισης των νέων ψηφοφόρων, καθώς η ηλικιακή αυτή ομάδα εμφανίζεται λιγότερο δεσμευμένη κομματικά και περισσότερο επιρρεπής σε νέες πολιτικές αφηγήσεις. Η αυξημένη συμμετοχή νέων εκλογέων ενδέχεται να λειτουργήσει καταλυτικά σε ένα σκηνικό όπου τα ποσοστά είναι χαμηλά και οι διαφορές μικρές.
Πολυκομματισμός και ενδεχόμενο οκτακομματικής Βουλής
Η ύπαρξη 26 εγγεγραμμένων πολιτικών κομμάτων και η αναμονή νέων εγγραφών αντανακλούν μια βαθύτερη κρίση εκπροσώπησης. Το παραδοσιακό κομματικό σύστημα δείχνει να μην καλύπτει πλέον ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας, οδηγώντας σε πολιτική πολυδιάσπαση. Η δεύτερη δημοσκόπηση του ΡΙΚ, ενισχύει το σενάριο μιας Βουλής με έξι, επτά ή ακόμη και οκτώ κόμματα, κάτι που αν επιβεβαιωθεί θα δυσκολέψει τη διαμόρφωση σταθερών κοινοβουλευτικών ισορροπιών.
Η είσοδος νέων σχηματισμών και η άνοδος κομμάτων όπως το ΆΛΜΑ και η Άμεση Δημοκρατία Κύπρου, δείχνουν ότι η διαμαρτυρία και η αποστασιοποίηση από το πολιτικό κατεστημένο αποκτούν πλέον οργανωμένη έκφραση.
ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ: Η μάχη της πρωτιάς σε νέο περιβάλλον
Παρά τη γενικευμένη ρευστότητα, η μάχη της πρωτιάς εξακολουθεί να αφορά τα δύο μεγάλα κόμματα, το ΑΚΕΛ και τον ΔΗΣΥ. Ωστόσο, η σύγκριση με τις Βουλευτικές Εκλογές του 2016 αποκαλύπτει μια βαθιά και διαχρονική φθορά.
Από το 2016 μέχρι σήμερα, τόσο το ΑΚΕΛ όσο και ο ΔΗΣΥ έχουν απολέσει δεκάδες χιλιάδες ψηφοφόρους. Η αποχή, η μετακίνηση προς μικρότερα κόμματα αλλά και η απογοήτευση από την πολιτική συνολικά, έχουν περιορίσει την εκλογική τους επιρροή. Ενώ το 2016 συγκέντρωσαν αθροιστικά ποσοστά που ξεπερνούσαν το 55%, σήμερα κινούνται αισθητά χαμηλότερα, με τις δημοσκοπήσεις να τους εμφανίζουν, σε μια ιδιότυπη ισορροπία χωρίς ξεκάθαρο φαβορί.
Η μάχη της πρωτιάς, επομένως, δεν αφορά πλέον την πολιτική κυριαρχία, αλλά την πρωτιά σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο, όπου ακόμη και ο πρώτος, θα διαθέτει περιορισμένη κοινωνική νομιμοποίηση σε σύγκριση με το παρελθόν.
Η μάχη των ψηφοδελτίων και οι εσωτερικές δυσκολίες
Ένα λιγότερο προβεβλημένο, αλλά εξαιρετικά κρίσιμο ζήτημα, είναι αυτό της συμπλήρωσης των ψηφοδελτίων. Τα περισσότερα κόμματα αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στην εξεύρεση υποψηφίων, γεγονός που αντανακλά την αποστροφή μεγάλου μέρους της κοινωνίας, προς την ενεργό πολιτική συμμετοχή.
Σε αυτό το πεδίο, το ΑΚΕΛ, εμφανίζεται ως το μοναδικό κόμμα που έχει καταφέρει να συμπληρώσει πλήρως τα ψηφοδέλτιά του, στοιχείο που καταδεικνύει τη διατήρηση ενός ισχυρού κομματικού μηχανισμού. Αντίθετα, άλλα κόμματα, ακόμη και παραδοσιακά, βρίσκονται σε αγώνα δρόμου, με εσωτερικές τριβές και καθυστερήσεις, να εντείνουν την εικόνα πολιτικής κόπωσης.
Το κόστος της κυβερνητικής συμμετοχής για ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ
Τα κόμματα που στηρίζουν την κυβέρνηση φαίνεται να πληρώνουν το τίμημα της συμμετοχής τους στην εξουσία. ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ καταγράφουν μειωμένα ποσοστά, με τη φθορά να αποδίδεται τόσο σε κυβερνητικές επιλογές όσο και στη γενικότερη δυσπιστία των πολιτών απέναντι στο πολιτικό σύστημα.
Για το ΔΗΚΟ, η πρόκληση αφορά τη διατήρηση του ρόλου του ως ρυθμιστικού παράγοντα. Για την ΕΔΕΚ και τη ΔΗΠΑ, ωστόσο, το διακύβευμα είναι υπαρξιακό, καθώς η είσοδος στη Βουλή δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.
Η ΕΔΕΚ σε κρίσιμο σταυροδρόμι και η προσπάθεια Αναστασίου
Η ΕΔΕΚ βρίσκεται ίσως στη δυσκολότερη φάση της ιστορίας της. Το κόμμα, που υπήρξε θεμέλιο της σοσιαλδημοκρατικής παράδοσης στην Κύπρο, βλέπει την εκλογική του βάση να συρρικνώνεται και την πολιτική του ταυτότητα να αμφισβητείται.
Ο Πρόεδρος του κόμματος, Νίκος Αναστασίου, επιχειρεί μια ύστατη προσπάθεια επανασυσπείρωσης, με πιο χαρακτηριστική την προσέγγιση του ανεξάρτητου βουλευτή Κωστή Ευσταθίου. Η συνάντηση της Παρασκευής μεταξύ των δύο αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Ευσταθίου έθεσε ξεκάθαρα αιτήματα για καταστατικό συνέδριο, άρση διαγραφών και βαθιές δημοκρατικές αλλαγές.
Η έκβαση αυτής της προσπάθειας θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό, αν η ΕΔΕΚ μπορεί να ανατρέψει την πορεία προς την πολιτική περιθωριοποίηση.
Φειδίας Παναγιώτου και η πολιτική της νέας εποχής
Στο σκηνικό αυτό, εισέρχεται και η απόφαση του Φειδία Παναγιώτου να κατέλθει ως υποψήφιος βουλευτής. Η υποψηφιότητά του, ανεξάρτητα από το εκλογικό της αποτέλεσμα, αναδεικνύει τη μετατόπιση της πολιτικής επιρροής προς τα ψηφιακά μέσα και την αποδοχή νέων, μη παραδοσιακών μορφών πολιτικής παρουσίας. Πρόκειται για μια εξέλιξη που τα κόμματα δεν μπορούν πλέον να αγνοούν.
ΑΚΕΛ – Χαραλαμπίδου – ΑΛΜΑ: Μια κρίσιμη Δευτέρα
Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα αποκτά και η αναμενόμενη απάντηση της Ειρήνης Χαραλαμπίδου προς τον Γενικό Γραμματέα του ΑΚΕΛ, Στέφανο Στεφάνου, την ερχόμενη Δευτέρα. Η πρόταση να αναλάβει το Παρατηρητήριο κατά της Διαφθοράς δεν φαίνεται να γίνεται αποδεκτή από την ίδια, με όλα τα ενδεχόμενα να παραμένουν ανοιχτά.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση, καθώς σε περίπτωση που η κα Χαραλαμπίδου απορρίψει επίσημα την πρόταση και αποφασίσει να κατέλθει ως υποψήφια με το ΑΛΜΑ, θα πρέπει, όπως έχει ξεκαθαρίσει ο Στέφανος Στεφάνου, να αποχωρήσει από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΑΚΕΛ. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελέσει ισχυρό πολιτικό μήνυμα, τόσο για τις εσωκομματικές ισορροπίες, όσο και για τη δυναμική των νέων σχηματισμών.
Οι Βουλευτικές Εκλογές του 2026 δεν θα κριθούν μόνο από αριθμούς και ποσοστά. Θα κριθούν από την ικανότητα των κομμάτων να πείσουν ότι διαθέτουν ταυτότητα, αξιοπιστία και πολιτικό βάθος σε μια κοινωνία που εμφανίζεται κουρασμένη, δύσπιστη και απαιτητική. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ακόμη και μικρές πολιτικές μετακινήσεις μπορούν να προκαλέσουν μεγάλες ανατροπές.
