Στην Αρμενία για την Σύνοδο Πολιτικής Κοινότητας ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης
Στη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας που πραγματοποιείται - σήμερα - στην Αρμενία, θα συμμετάσχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης.
Με δεδομένη την έντονη ηλιοφάνεια του νησιού και τις αυξανόμενες τιμές ηλεκτρικού ρεύματος, το ερώτημα που τίθεται είναι σαφές: πρόκειται για μια ουσιαστική επένδυση ή για μια τάση που υπερπροβάλλεται;
Πρώτα από όλα πρέπει να σκεφτούμε τον σκοπό για τον οποίο τοποθετούμε φωτοβολταϊκά συστήματα στο σπίτι μας, και αυτός δεν είναι η κερδοφορία αλλά η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του σπιτιού – τουλάχιστον τις ώρες κατά τις οποίες υπάρχει ηλιοφάνεια – με καθαρή, πράσινη, φιλική προς το περιβάλλον ενέργεια.
Τι απαντούν οι ειδικοί
Επιχειρώντας να βάλει τα δεδομένα σε μια πιο ρεαλιστική βάση, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Κύπρου, Φάνος Καραντώνης, εξηγεί πως ένα μέσο νοικοκυριό που πριν πλήρωνε περίπου 300 ευρώ ανά δίμηνο για ηλεκτρικό ρεύμα (δηλαδή γύρω στα 1.800 ευρώ ετησίως), μετά την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος βλέπει τον λογαριασμό του να μειώνεται δραστικά, στα 50–70 ευρώ ανά δίμηνο. Με απλά λόγια, το ετήσιο όφελος μπορεί να φτάσει περίπου τα 1.500 ευρώ.
Με δεδομένο ότι το κόστος εγκατάστασης ενός συστήματος κυμαίνεται γύρω στις 6.000 ευρώ, η απόσβεση επιτυγχάνεται σε περίπου τέσσερα χρόνια. Ακόμη και με τις περικοπές —που εκτιμάται ότι θα φτάσουν το 10%— το όφελος μειώνεται οριακά, επιμηκύνοντας τον χρόνο απόσβεσης κατά μερικούς μήνες, στις 4,5 με 5 χρόνια.
«Ακόμα και έτσι, παραμένει μια συμφέρουσα επένδυση», σημειώνει ο κ. Καραντώνης, τονίζοντας ότι η διάρκεια ζωής των συστημάτων φτάνει τα 20–25 χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι για τουλάχιστον 15 χρόνια μετά την απόσβεση, ο καταναλωτής απολαμβάνει καθαρό οικονομικό όφελος.
Την ίδια στιγμή, η αβεβαιότητα στις τιμές ενέργειας λειτουργεί υπέρ των φωτοβολταϊκών. Αν το κόστος του ρεύματος αυξηθεί —όπως έχει συμβεί τα τελευταία χρόνια λόγω διεθνών κρίσεων— τότε το οικονομικό όφελος για τον ιδιοκτήτη μεγαλώνει ακόμη περισσότερο.
Οι περικοπές, αν και υπαρκτές, δεν φαίνεται να ανατρέπουν τη συνολική εικόνα. Αντίθετα, όπως επισημαίνεται, αποτελούν μέρος μιας μεταβατικής περιόδου, όπου το ενεργειακό σύστημα προσαρμόζεται σε μεγαλύτερη διείσδυση ΑΠΕ.
Ο Γιώργος Παπαδόπουλος, Electrical & Electronics Engineer, Head of Commercial στην Green Energy δίνει απαντήσεις με βάση την πολυετή εμπειρία της εταιρείας στα φωτοβολταϊκά συστήματα.
Αξίζει να εγκαταστήσεις Φωτοβολταϊκά στο σπίτι σου σήμερα δεδομένου των συχνών περικοπών; και για ποιον λόγο;
Αρχικά να πούμε τη σημασία των Φ/Β. Είναι εναλλακτική πηγή ενέργειας όπου η ενέργεια είναι μια από τις πιο βασικές ανάγκες που χρειάζεται ένα νοικοκυριό ή και μια επιχείρηση. Άρα είναι αυτονόητο ότι η οποιαδήποτε εναλλακτική πηγή ενέργειας εάν χρήζει της σωστής διαχείρισης, τότε είναι εφικτή και η αντίστοιχη εξοικονόμηση στους λογαριασμούς ρεύματος.
Ναι αξίζει να εγκατασταθεί σύστημα Φ/Β σε κάθε οικία κάτω από οποιοδήποτε σχέδιο θα υπάγεται.
Η σωστή χρήση της παραγόμενης ενέργειας είναι αυτό που θα πρέπει ο ιδιοκτήτης να εκμεταλλεύεται με σκοπό τη μέγιστη εξοικονόμηση στους λογαριασμούς του.
Πώς επηρεάζει τη ζήτηση για Φωτοβολταϊκά η αύξηση στην τιμή των καυσίμων και κατ’ επέκταση της τιμής του ρεύματος;
Η συνεχόμενη αύξηση στις τιμές των καυσίμων, κάτι το οποίο έχουμε παρατηρήσει έντονα τα τελευταία 5-6 χρόνια, έχει ως αποτέλεσμα τη συνεχή αύξηση της τιμής της κιλοβατώρας, συνεπώς και του λογαριασμού ρεύματος, αφού στην ίδια κατανάλωση των κιλοβατώρων ο πελάτης πληρώνει περισσότερα λεφτά.
Ο σκοπός των Φ/Β είναι να μειώσουν τη ζήτηση από το δίκτυο και εκμεταλλεύονται τη δική τους παραγόμενη ενέργεια που έχει μηδενικό κόστος. Αυτό οδηγεί στην αυξημένη ζήτηση για εγκατάσταση Φ/Β συστήματος.
Πόσο κοστίζει η εγκατάσταση Φωτοβολταϊκών και πόσο για μπαταρία αποθήκευσης ενέργειας;
Το ποσό εγκατάστασης Φ/Β συστήματος για ένα νοικοκυριό κυμαίνεται από 900-1100 ευρώ/kW + ΦΠΑ και η αποθήκευση περίπου στα 600ευρώ/kWh + ΦΠΑ ή και πιο κάτω.
Πόσος χρόνος μπορεί να χρειαστεί μέχρι να αποσβέσει κανείς το κόστος εγκατάστασης; (ξεχωριστά για τα Φωτοβολταϊκά μόνο και μετά και με την μπαταρία)
Αυτό εξαρτάται από το ενεργειακό προφίλ του πελάτη και με τι όρους σύμβασης θα έχει από τον προμηθευτή ενέργειας, δηλαδή αν θα είναι με zero export ή όχι.
Ας υποθέσουμε ότι ο πελάτης είναι με το σχέδιο Net Billing και εγκαθιστά μόνο Φ/Β σύστημα όπου καλύπτει τις ανάγκες του 100% και είναι χωρίς zero export, αυτό συνεπάγεται με χρόνο απόσβεσης περίπου στα 5 χρόνια.
Εάν ο ίδιος πελάτης έχει λάβει σύμβαση με μηδενική έκχυση στο δίκτυο, δηλαδή zero export, τότε, ο χρόνος απόσβεσης θα μεγαλώσει, αφού η μόνη εξοικονόμηση που θα πετυχαίνει θα είναι κατά τη διάρκεια της ημέρας που θα υπάρχει παραγωγή. Σε αυτή τη περίπτωση συμφέρει το πελάτη να εγκαταστήσει σύστημα αποθήκευσης όπου και θα μειώσει το χρόνο απόσβεσης πάλι στα 5 χρόνια ή και πιο λίγο αφού θα πληρώσει περισσότερα λεφτά για την επιπλέον επένδυση στην μπαταρία.
Έχει μειωθεί ή αυξηθεί το ενδιαφέρον για εγκατάσταση Φωτοβολταϊκών ή και μπαταριών αποθήκευσης ενέργειας;
Με τη λήξη του σχεδίου Net Metering και έναρξη του Net Billing, η ζήτηση των Φ/Β έχει μειωθεί καθώς υπάρχει μερική έως ελάχιστη ζήτηση αποθήκευσης αφού το κόστος τους είναι πολύ μεγάλο και είναι ασύμφορο για το τελικό καταναλωτή. Ωστόσο είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι ο οικιακός πελάτης έχει επηρεαστεί περισσότερο λόγω των αποκοπών και λιγότερο λόγω της αλλαγής του Net Metering σε Net Billing.
Ποιες δυσκολίες έχετε αντιμετωπίσει στην εγκατάσταση Φωτοβολταϊκών ή με τα σχέδια χορηγιών της Κυβέρνησης ή οι ποιο συχνοί προβληματισμοί υποψήφιων πελατών;
Οι δυσκολίες που έχουν δημιουργηθεί στη πώληση Φ/Β συστημάτων είναι κατά τη διάρκεια εγκατάστασης του συστήματος και πιο συγκεκριμένα από την αναγκαστική ένταξη του συστήματος τηλεχειρισμού (ripple control) όπου αυτό έχει συγκεκριμένες τεχνικές απαιτήσεις από τον διαχειριστή δικτύου. Αυτό δημιούργησε τεράστια προβλήματα στον τελικό καταναλωτή, αφού σε πολλές περιπτώσεις ο χώρος εγκατάστασης του ripple control ήταν ανεπαρκείς όπου αναγκαζόταν ο πελάτης να ξοδέψει περισσότερα λεφτά για αντικατάσταση του κουτιού της ΑΗΚ ή επέκταση αυτού.
Τα σχέδια επιχορήγησης έχουν λήξει τέλος του 2025 και αναμένονται καινούργια που θα αφορούν συστήματα αποθήκευσης. Σε γενικές γραμμές, ο μόνος προβληματισμός που αφορά τα σχέδια, είναι μόνο η αναμονή μέχρι να λάβει τα λεφτά ο πελάτης όπου αυτό φέρνει σε δυσμενή θέση τον ίδιο, ειδικά οικογένειες που εξαρτώνται από την επιχορήγηση αυτή.
Οι πιο συχνοί προβληματισμοί πλέον είναι, αν αξίζει να εγκαταστήσουν Φ/Β με μπαταρία ή χωρίς και ποιος ο χρόνος απόσβεσης τους. Επίσης κατά το πόσο η μπαταρία θεωρείται ασφαλής εξοπλισμός για να εγκατασταθεί σε μια οικία και ποιες είναι οι τεχνικές απαιτήσεις και περιορισμοί που υφίστανται καθώς αυτό δύναται να δημιουργήσει περισσότερα έξοδα.
Τι συμβουλεύτε τους καταναλωτές που θέλουν να βάλουν Φωτοβολταϊκά στο σπίτι τους και το σκέπτονται ακόμη;
Να εγκαταστήσουν το συντομότερο δυνατό, όσο υπάρχει αυτή η δυνατότητα ακόμη, καθώς οι διαδικασίες για εγκατάσταση Φ/Β αλλά πλέον και αποθήκευσης γίνονται πιο αυστηρές και πιο απαιτητικές. Οι οποιεσδήποτε περικοπές στο δίκτυο, είναι μια μέση και φτωχή λύση όμως είναι κάτι προσωρινό μέχρι να επεκταθούν οι υποσταθμοί του δικτύου.
Συμπέρασμα
Τα φωτοβολταϊκά στην Κύπρο δεν είναι απλώς hype — είναι μια επένδυση με ουσιαστική απόδοση, τόσο οικονομική όσο και περιβαλλοντική. Αν συνοδευτούν από σωστό σχεδιασμό και κρατική υποστήριξη, μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη μετάβαση της χώρας σε ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μοντέλο.
Με βάση τα δεδομένα της κυπριακής αγοράς και τις ενεργειακές ανάγκες του νησιού, τα φωτοβολταϊκά δύσκολα μπορούν να χαρακτηριστούν ως απλή “μόδα”. Αντίθετα, φαίνεται να αποτελούν μια ρεαλιστική και στρατηγική επιλογή για το παρόν και το μέλλον.
