Η συνάντηση έρχεται αμέσως μετά την ολοκλήρωση ενός εντατικού κύκλου επαφών της Ολγκίν σε Λευκωσία, Αθήνα και Άγκυρα και αναμένεται να καθορίσει όχι μόνο τον χρονικό ορίζοντα της επόμενης άτυπης διευρυμένης διάσκεψης 5+1, αλλά και το πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα επιχειρηθεί η επανεκκίνηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα καλείται να παρουσιάσει στον Αντόνιο Γκουτέρες τα συμπεράσματά της από τις επαφές που είχε με όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, καταγράφοντας τόσο τα σημεία σύγκλισης όσο και τις σοβαρές διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές.
Στο επίκεντρο της ενημέρωσης που θα λάβει ο Γενικός Γραμματέας θα βρίσκεται η στάση της Τουρκίας, η οποία εξακολουθεί να επιμένει στη θέση περί λύσης δύο κρατών. Αυτό, ήταν και το βασικό μήνυμα που μετέφερε ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν κατά τη συνάντησή του με την Ολγκίν στην Άγκυρα. Η τουρκική πλευρά συνεχίζει να υποστηρίζει ότι η οποιαδήποτε νέα διαδικασία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη αυτό που αποκαλεί «κυριαρχική ισότητα» και «ίσο διεθνές καθεστώς» των Τουρκοκυπρίων, παραμένοντας εκτός του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία.
Η επιμονή της Άγκυρας δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες στην προσπάθεια του ΟΗΕ να διαμορφώσει κοινό έδαφος ενόψει της νέας πολυμερούς διάσκεψης. Παρά ταύτα, στα Ηνωμένα Έθνη φαίνεται να επικρατεί η εκτίμηση ότι υπάρχουν ακόμη περιθώρια για να διατηρηθεί ζωντανή η διαδικασία και να αποφευχθεί μια νέα παρατεταμένη περίοδος ακινησίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που διακινούνται σε διπλωματικούς κύκλους, ο Αντόνιο Γκουτέρες εξετάζει το ενδεχόμενο να προωθήσει ένα νέο πλαίσιο ή ένα νέο σχέδιο, το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στις διαφορετικές προσεγγίσεις των δύο πλευρών. Στόχος δεν φαίνεται να είναι η παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου λύσης, αλλά η δημιουργία μιας βάσης πάνω στην οποία θα μπορούσε να επαναρχίσει ο διάλογος.
Οι ίδιες πληροφορίες, αναφέρουν ότι στον ΟΗΕ υπάρχει προβληματισμός για το πώς θα καταστεί δυνατή η επανέναρξη των συνομιλιών, χωρίς να χαθεί το διαπραγματευτικό κεκτημένο των προηγούμενων γύρων. Το ζήτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς παραμένει ανοιχτή η συζήτηση γύρω από τις συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν κατά τις προηγούμενες διαπραγματεύσεις.
Η Λευκωσία επιμένει, ότι η νέα προσπάθεια θα πρέπει να βασιστεί στο Πλαίσιο Γκουτέρες και να συνεχίσει από το σημείο στο οποίο διακόπηκαν οι συνομιλίες στο Κραν Μοντανά το καλοκαίρι του 2017. Παράλληλα, θεωρεί ότι θα πρέπει να διαφυλαχθούν και να καταγραφούν όλες οι συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, περιλαμβανομένων όσων καταγράφηκαν μέχρι και το τέλος της διάσκεψης στην Ελβετία.
Ωστόσο, το θέμα των συγκλίσεων παραμένει ασαφές. Δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει ποιο ακριβώς μέρος του διαπραγματευτικού κεκτημένου αναγνωρίζουν και αποδέχονται όλες οι πλευρές ως βάση για μια νέα διαδικασία. Η τουρκική πλευρά εμφανίζεται να διατηρεί επιφυλάξεις ως προς την πλήρη υιοθέτηση του συνόλου των συγκλίσεων που καταγράφηκαν μετά το 2017, γεγονός που δημιουργεί ένα ακόμη πεδίο αντιπαράθεσης ενόψει της νέας προσπάθειας.
Η κυβέρνηση διαμηνύει ότι παραμένει προσηλωμένη στον στόχο της επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων. Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά θα προσέλθει στην άτυπη διευρυμένη συνάντηση, με στόχο αυτή, να αποτελέσει το εφαλτήριο για επανέναρξη των συνομιλιών από εκεί που διακόπηκαν και πάντοτε εντός του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Την ίδια ώρα, νέα δεδομένα εισήλθαν στη δημόσια συζήτηση μετά το πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Sözcü, το οποίο έκανε λόγο για σχέδιο που αποδίδεται στην πρωτοβουλία της προσωπικής απεσταλμένης του ΟΗΕ. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το συγκεκριμένο πλαίσιο προβλέπει την επιστροφή των Βαρωσίων και της Μόρφου στους Ελληνοκυπρίους στο πλαίσιο μιας συνολικής διευθέτησης.
Η τουρκική εφημερίδα υποστήριξε ότι οι εδαφικές αυτές αναπροσαρμογές θα συνοδεύονταν από ρυθμίσεις όπως η εκ περιτροπής προεδρία, η ενισχυμένη συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στα ομοσπονδιακά όργανα και η δημιουργία δομών κοινής διακυβέρνησης. Μάλιστα, το δημοσίευμα χαρακτήρισε το υποτιθέμενο σχέδιο ως «δεύτερο σχέδιο Ανάν», προκαλώντας αντιδράσεις και συζητήσεις.
Παρά τη δημοσιότητα που έλαβε το θέμα, δεν υπάρχει οποιαδήποτε επίσημη επιβεβαίωση από τα Ηνωμένα Έθνη για την ύπαρξη τέτοιου σχεδίου. Ωστόσο, το γεγονός ότι η συζήτηση διεξάγεται λίγο πριν από τη συνάντηση Ολγκίν – Γκουτέρες καταδεικνύει το αυξημένο ενδιαφέρον που υπάρχει γύρω από τις πρωτοβουλίες του ΟΗΕ.
Υπό αυτά τα δεδομένα, η συνάντηση της Νέας Υόρκης, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Ο Αντόνιο Γκουτέρες, καλείται να αξιολογήσει κατά πόσο υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να συγκληθεί η νέα διάσκεψη 5+1 και να ληφθούν πρωτοβουλίες που θα επαναφέρουν το Κυπριακό σε τροχιά διαπραγματεύσεων. Από τις αποφάσεις που θα ληφθούν στη Νέα Υόρκη, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό εάν η κινητικότητα των τελευταίων μηνών θα μετατραπεί σε πραγματική πολιτική διαδικασία ή αν το Κυπριακό θα παραμείνει εγκλωβισμένο στο σημερινό αδιέξοδο.
Ενημέρωσε διπλωμάτες για την ΟΥΝΦΙΚΥΠ ο Ντιάν
Ο Ειδικός Αντιπρόσωπος του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο και επικεφαλής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, Χασάν Ντιάν, ενημέρωσε την Πέμπτη μέλη της διπλωματικής κοινότητας για τις δραστηριότητες της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, ενόψει της μετάβασής του στη Νέα Υόρκη τον Ιούλιο όπου θα ενημερώσει το Συμβούλιο Ασφαλείας.
Σύμφωνα με ανάρτηση των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο στην πλατφόρμα Χ, ο κ. Ντιάν υποδέχθηκε μέλη της διπλωματικής κοινότητας σε ενημέρωση σχετικά με τις δραστηριότητες της ΟΥΝΦΙΚΥΠ στο νησί, πριν από την ενημέρωσή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών τον Ιούλιο.
Κατά την ενημέρωση, ο κ. Ντιάν αναφέρθηκε επίσης στην κατάσταση στη νεκρή ζώνη και υπενθύμισε τις συνεχιζόμενες δραστηριότητες του στρατιωτικού σκέλους της αποστολής, της Αστυνομίας των Ηνωμένων Εθνών (UNPOL) και του Τμήματος Πολιτικών Υποθέσεων, με στόχο τη μείωση των εντάσεων και τη διατήρηση της ειρήνης.
Η πολυμερής συνεργασία παραμένει «το ισχυρότερο εργαλείο μας για τη γεφύρωση των διαφορών και την οικοδόμηση διαρκούς ειρήνης στο νησί», αναφέρεται στην ανάρτηση.
