Σε μια κρίσιμη καμπή για την ενεργειακή πολιτική της Κύπρου, το ζήτημα του «μηδενισμού» των πλεονασμάτων από τα οικιακά φωτοβολταϊκά συστήματα έρχεται ξανά στο προσκήνιο, με αφορμή την αυριανή εξέταση της προεδρικής αναπομπής στη Βουλή.
Ο Σύμβουλος Επιχειρήσεων στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, Χρίστος Τσίγκης, μιλώντας στο ThemaOnline, τοποθετείται κατά της απόφασης του Προέδρου της Δημοκρατίας να αναπέμψει τη νομοθεσία που θα επέτρεπε την αποζημίωση των πολιτών για την ενέργεια που παράγουν και δεν καταναλώνουν.
Ο κ. Τσίγκης χαρακτηρίζει τη στάση του Προέδρου ως λανθασμένη, αφήνοντας να εννοηθεί πως η επίκληση του άρθρου 80 του Συντάγματος ενδέχεται να βασίζεται σε παραπλανητικές συμβουλές που δέχθηκε το Προεδρικό. Σύμφωνα με τον κ. Τσίγκη, η ουσία του προβλήματος έγκειται στο γεγονός ότι απότα μέσα Μαρτίου του 2026 παρατηρήθηκε ένας μαζικός μηδενισμός των πλεονασμάτων, την ώρα που τα συμβόλαια των ετών 2022 και 2023 προέβλεπαν ρητά την αποζημίωση των παραγωγών. Η πρόταση νόμου που ψηφίστηκε στόχευε στο να δώσει στο Υπουργικό Συμβούλιο την εξουσία να ρυθμίσει αυτές τις εκκρεμότητες μέσω διατάγματος-πλαισίου, ορίζοντας μια δίκαιη τιμή αποζημίωσης, κοντά στα 11 σεντ που καθορίζει η ΡΑΕΚ, ώστε να μπει τέλος στην πρακτική όπου η ΑΗΚ εισπράττει δωρεάν ενέργεια από τους πολίτες και την επαναπωλεί προς 30 σεντ.
Πέρα όμως από το ηθικό και νομικό σκέλος της αποζημίωσης, ο κ. Τσίγκης αναδεικνύει μια κρίσιμη διάσταση που αφορά το σύνολο της κοινωνίας: τα φωτοβολταϊκά δεν ωφελούν μόνο τους ιδιοκτήτες τους, αλλά ρίχνουν την τιμή του ρεύματος για όλους τους καταναλωτές. Εξηγεί ότι κάθε κιλοβατώρα που παράγεται από τον ήλιο εκτοπίζει μια αντίστοιχη μονάδα παραγωγής από ακριβό πετρέλαιο. Αυτό το φαινόμενο, γνωστό στη διεθνή αγορά ως Merit Order Effect, σημαίνει ότι οι ΑΠΕ, λόγω του μηδενικού λειτουργικού τους κόστους, μπαίνουν πρώτες στο σύστημα και ρίχνουν τη συνολική τιμή εκκαθάρισης της αγοράς.
Τα νούμερα είναι αποκαλυπτικά για το συλλογικό όφελος που προκύπτει από την πράσινη μετάβαση. Σε ένα σενάριο όπου η διείσδυση των φωτοβολταϊκών θα έφτανε το 50%, ένας μέσος ετήσιος λογαριασμός που άγγιζε τα 2.100 ευρώ, θα μπορούσε να υποχωρήσει ακόμα και στα 1.300 ευρώ, προσφέροντας όφελος 800 ευρώ ακόμα και σε εκείνους που δεν διαθέτουν πάνελ στη στέγη τους (κρατώντας όλα τα άλλα σταθερά). Η μείωση της χρήσης ακριβών καυσίμων και ο περιορισμός των ρύπων CO2, για τους οποίους η Κύπρος πληρώνει βαρύτατα πρόστιμα, μεταφράζεται σε άμεση ελάφρυνση της τσέπης του κάθε πολίτη.
Καταλήγοντας, ο Χρίστος Τσίγκης εκφράζει την ελπίδα ο Πρόεδρος να επανεκτιμήσει τη στάση του και να δει την αποζημίωση των πλεονασμάτων όχι ως δημοσιονομικό βάρος, αλλά ως μια αναγκαία διόρθωση μιας στρέβλωσης που υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στις ΑΠΕ και παράλληλα δεν βοηθά στην εξοικονόμηση ενέργειας. Η συζήτηση στη Βουλή αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς δεν αφορά απλώς μια τεχνική λεπτομέρεια, αλλά το πώς η χώρα θα καταφέρει να μειώσει το συνολικό κόστος ενέργειας, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η πράσινη ενέργεια που παράγουν οι πολίτες δεν θα γίνεται αντικείμενο δωρεάν εκμετάλλευσης από την ΑΗΚ Προμήθειας. Όπως φαίνεται πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες, πρόθεση της Βουλής είναι να μην δεχθεί την αναπομπή του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Ο γρίφος γύρω από την υπόθεση Σάντυ περιπλέκεται, με συνεχείς ανατροπές και τους ανακριτές να αναζητούν το κρίσιμο κινητό της γυναίκας-κλειδί. Αν και η ίδια υποστήριξε πως κατασκεύασε τα επίμαχα μηνύματα μέσω διαδικτυακής εφαρμογής, τα ευρήματα της Europol δείχνουν ότι αυτά παραποιήθηκαν πρόσφατα και όχι το 2020, όπως αρχικά ισχυριζόταν.