MED9: Στήριξη στις προσπάθειες για επανέναρξη συνομιλιών – Τι αναφέρει για Τουρκία, Σένγκεν και πυρκαγιές

Αποσπάσματα από την Κοινή Διακήρυξη του Σπλιτ-MED9

Επαναλαμβάνουμε την προσήλωση μας σε μια συνολική λύση του κυπριακού προβλήματος εντός του πλαισίου των ΗΕ, όπως καθορίζεται από τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ και σύμφωνης με το κεκτημένο, τις αρχές και τις αξίες της ΕΕ. Το κυπριακό πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό. Εκφράζουμε την εκτίμηση μας για τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των ΗΕ, περιλαμβανομένης της πρόσφατης επίσκεψης του στην Κύπρο και χαιρετίζουμε την πρόθεση του να συγκαλέσει7 διευρυμένη συνάντηση με όλα τα μέρη, στοχεύοντας στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων εντός του συμφωνημένου πλαισίου, οικοδομώντας επί των υφιστάμενων συγκλίσεων. Χαιρετίζουμε τον διορισμό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου Ραφάλε Φίτο ως Ειδικού Αντιπροσώπου για την Κύπρο, όπως επίσης και την κοινή επιστολή των Προέδρων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον Μάρτιο του 2025, προς τον ΓΓ των ΗΕ, όπου επαναλαμβάνουν τη θέση και την ετοιμότητα της ΕΕ να στηρίξουν ενεργά την υπό την αιγίδα των ΗΕ διαδικασία.

Η έμπρακτη συμβολή της Τουρκίας στην ταχεία επανέναρξη και επιτυχή διεξαγωγή διαπραγματεύσεων, παραμένει κρίσιμης σημασίας και είναι το κλειδί για την πρόοδο των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας, σύμφωνα με τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Απρίλιο του 2024. Υποστηρίζουμε, επίσης, ότι αποφεύγοντας μονομερείς ενέργειες   –  περιλαμβανομένων αυτών στα Βαρώσια και κατά μήκος της γραμμής κατάπαυσης το πυρός  – είναι βασικό για τη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την επανέναρξη των συνομιλιών.

Υπογραμμίζουμε τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ στη διασφάλιση ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ανάπτυξη μιας σχέσης συνεργασίας και αμοιβαίας επωφελούς σχέσης με την Τουρκία συμφώνως με τις προϋποθέσεις που έχουν τεθεί. Η εποικοδομητική εμπλοκή της Τουρκίας παραμένει σημαντική στην προώθηση διαφόρων τομέων συνεργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, η αποφυγή μονομερών ενεργειών κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και ο σεβασμός της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών μελών της ΕΕ είναι απαραίτητα. Τα ζητήματα πρέπει να επιλύονται με ειρηνικά μέσα και με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της Συνθήκης για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών μελών πρέπει να τηρείται και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα να τυγχάνουν πλήρους σεβασμού. Η αποκλιμάκωση των εντάσεων, ο πλήρης σεβασμός στο διεθνές δίκαιο και η προώθηση των σχέσεων καλής γειτονίας είναι απαραίτητα για την περιφερειακή σταθερότητα και τη συνεργασία σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος.

Επαναλαμβάνοντας τη σημασία για περαιτέρω ενίσχυση της Ζώνης Σένγκεν, ενόψει της πλήρους ένταξης της Κύπρου, χαιρετίζουμε το θετικό αποτέλεσμα της έκθεσης της Επιτροπής 2025/2026 για την Κύπρο και την έναρξη των συζητήσεων στο Συμβούλιο της ΕΕ. Προσβλέπουμε στην έγκαιρη ολοκλήρωση των εναπομείναντων βημάτων, αναγνωρίζοντας ότι η πλήρης συμμετοχή της Κύπρου θα ενισχύσει τη συλλογική ικανότητα και ασφάλεια της Ζώνης Σένγκεν.

Χαιρετίζουμε τη σύσταση του περιφερειακού Σταθμού Πυρόσβεσης Κύπρου (CRAFS) ως μια σημαντική πρώτη συμβολή σε περιφερειακό επίπεδο, για την ενίσχυση της ετοιμότητας στην αντιμετώπιση των αυξανόμενων καταστροφικών πυρκαγιών στη Μεσόγειο.

We reiterate our commitment to a comprehensive settlement of the Cyprus question within the UN framework, as defined by relevant UN Security Council resolutions, and in line with the EU acquis, values and principles. Τhe Cyprus issue is a European one. We express appreciation for the efforts of the UN Secretary-General, including his recent visit to Cyprus, and welcome his intention to convene an enlarged meeting with all parties aimed at resuming negotiations within the agreed framework, building on the existing body of convergences. We welcome the appointment by the European Commission of Executive Vice-President Raffaele Fitto as Special Representative for Cyprus, as well as the March 2025 joint letter by the Presidents of the European Council and the European Commission to the UN Secretary-General, reiterating the EU’s position and its readiness to actively support the UN-led process. Türkiye’s concrete contribution to the swift resumption and successful conduct of negotiations remains crucial and is a key element in advancing EU–Türkiye relations in line with the April 2024 European Council conclusions. We also maintain that avoiding unilateral actions – including those in Varosha and along the ceasefire line – is essential to creating an environment conducive to the resumption of talks.

We underline the EU’s strategic interest in ensuring a stable and secure environment in the Eastern Mediterranean and in developing a cooperative and mutually beneficial relationship with Türkiye in line with established conditionalities. Türkiye's constructive engagement remains important in advancing the various areas of cooperation. In this context, refraining from unilateral actions in breach of international law and respecting the sovereignty and sovereign rights of EU Member States are essential. Issues must be resolved by peaceful means and in full respect for international law, including the UNCLOS. The sovereignty and territorial integrity of all EU Member States must be upheld and their sovereign rights fully respected. De-escalation of tensions, full respect for international law and the promotion of good-neighbourly relations are essential for regional stability and cooperation in areas of common interest.

While reiterating the importance of further strengthening the Schengen area, with a view to Cyprus’ accession, we welcome the positive findings of the Commission’s 2025/2026 Schengen Country Report of Cyprus and the start of the relevant discussions in the Council of the European Union. We look forward to the timely completion of the remaining steps, recognising that Cyprus’ full participation will strengthen the Schengen area’s collective capacity and security.

We welcome the establishment of the Cyprus Regional Aerial Firefighting Station (CRAFS) as an important first contribution at regional level to strengthening preparedness for and response to increasingly severe wildfires in the Mediterranean,