Πέντε πράγματα που η θεραπεία δεν μπορεί να κάνει
1. Δεν μπορεί να σας αναγκάσει να εμφανιστείτε
Πολλοί άνθρωποι που θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τη θεραπεία δεν την ξεκινούν ποτέ. Μερικοί αγχώνονται, άλλοι ανησυχούν ότι δεν θα βρουν τον κατάλληλο θεραπευτή και ορισμένοι ότι, αν ξεκινήσουν, δε θα μπορέσουν ποτέ να σταματήσουν. Υπάρχουν, επίσης, εκείνοι που την ξεκινούν επειδή κάποιος τους πίεσε, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται τυπικά στις συνδρίες, αλλά όχι επί της ουσίας. Ένας έμπειρος θεραπευτής μπορεί να δημιουργήσει ένα φιλόξενο, ελπιδοφόρο περιβάλλον και να μειώσει το άγχος για τη διαδικασία – αλλά δεν μπορεί να φέρει κάποιον «με το ζόρι» ή να κάνει κάποιον να θέλει να αλλάξει.
2. Δεν μπορεί να αλλάξει άμεσα τους άλλους
Είναι συνηθισμένο να ξεκινάει κανείς θεραπεία πιστεύοντας ότι το πραγματικό πρόβλημα είναι οι άλλοι. Σύμφωνα με τον δρ. Taibbi, τα ζευγάρια συχνά έρχονται με την ελπίδα ότι ο θεραπευτής θα «διορθώσει» τον σύντροφό τους.
Η θεραπεία μπορεί να προσφέρει ένα ασφαλές περιβάλλον για να εκφράσει κανείς τις απογοητεύσεις και τις ανάγκες του. Μπορεί να αποσαφηνίσει τα μοτίβα συμπεριφοράς. Δε μπορεί, όμως, να κάνει κάποιον άλλο να αλλάξει. Η αλλαγή απαιτεί κίνητρο κι αυτό πρέπει να προέρχεται από το ίδιο το άτομο.
Η θεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να αλλάξετε τον ρόλο σας στη σχέση. Οι σχέσεις είναι συστήματα που βασίζονται σε μοτίβα – όταν ένα άτομο αλλάζει, συχνά αλλάζει και η δυναμική.
3. Δεν μπορεί να διορθώσει ασαφείς στόχους όπως «το κυνήγι της ευτυχίας»
Η «ευτυχία», η «καλύτερη επικοινωνία» ή ο «μεγαλύτερος σεβασμός» είναι αποτελέσματα, όχι αφετηρίες. Η θεραπεία δεν μπορεί να δημιουργήσει ευτυχία άμεσα. Βοηθά, όμως, να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν ζητήματα που την «απειλούν», όπως συγκρούσεις στις σχέσεις, άγχος στο χώρο εργασίας, ανεπεξέργαστο πένθος, διαστρεβλωμένη σκέψη ή ακόμη και βιολογικοί παράγοντες που μπορεί να απαιτούν φαρμακευτική αγωγή. Όταν βελτιώνονται οι βασικές αιτίες, η ευτυχία συχνά ακολουθεί ως αποτέλεσμα.
4. Δεν μπορεί να εγγυηθεί συγκεκριμένα αποτελέσματα
Αν ο στόχος σας είναι να κερδίσετε ένα εκατομμύριο δολάρια ή να βρείτε τον σύντροφο της ζωής σας, η θεραπεία δεν είναι το «τζίνι» που εκπληρώνει τις ευχές, επισημαίνει ο ειδικός. Δε μπορεί να εγγυηθεί αποτελέσματα. Αυτό που μπορεί να κάνει είναι να ενισχύσει τις εσωτερικές ικανότητες που καθιστούν αυτά τα αποτελέσματα πιο πιθανά: Αυτοπεποίθηση, ρύθμιση συναισθημάτων, ανοχή στον κίνδυνο, υγιέστερη λήψη αποφάσεων ή βελτιωμένες δεξιότητες στις σχέσεις. Η θεραπεία υποστηρίζει τη διαδικασία, δεν ελέγχει τη μοίρα.
5. Δεν μπορεί να υποσχεθεί επιτυχία
Η θεραπεία δεν είναι σαν την επιδιόρθωση ενός φραγμένου σωλήνα. Η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από πολλούς παράγοντες:
Τις δεξιότητες και την προσέγγιση του θεραπευτή
Τη συμβατότητα μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου
Την προθυμία του θεραπευόμενου να συμμετάσχει ειλικρινά και με συνέπεια
Όταν αυτά ευθυγραμμίζονται, η θεραπεία μπορεί να είναι μεταμορφωτική. Όταν όμως όχι, η πρόοδος μπορεί να μην έρθει.
Υπάρχουν, όμως, και πράγματα που η ψυχοθεραπεία κάνει εξαιρετικά καλά, σύμφωνα με τον ειδικό:
1. Διδάσκει πρακτικές δεξιότητες
Αν αγωνίζεστε με το άγχος, το θυμό ή την κατάθλιψη, η θεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να ρυθμίσετε τα συναισθήματά σας. Αν η επικοινωνία στη σχέση σας έχει διακοπεί, μπορεί να σας διδάξει συγκεκριμένα εργαλεία για να ακούτε και να ανταποκρίνεστε αποτελεσματικά. Οι δεξιότητες μπορούν να καλλιεργηθούν. Η θεραπεία παρέχει δομημένη εξάσκηση και ανατροφοδότηση.
2. Σας βοηθά να κατανοήσετε τα μοτίβα σας
Ένας καλός θεραπευτής παρατηρεί τα συναισθηματικά και γνωστικά μοτίβα. Με την πάροδο του χρόνου, εντοπίζει επαναλαμβανόμενα θέματα στον τρόπο που σκέφτεστε, αντιδράτε και σχετίζεστε. Αυτή η ανατροφοδότηση χτίζει την αυτογνωσία – κι αυτό είναι συχνά το πρώτο βήμα προς την αλλαγή.
3. Μπορεί να σας βοηθήσει να ξαναγράψετε την ιστορία σας
Προσεγγίσεις που εξερευνούν το παρελθόν σας, όπως η ψυχοδυναμική θεραπεία, σας προσκαλούν να επανεξετάσετε μακροχρόνιες αφηγήσεις για τον εαυτό σας. Η ιστορία που κουβαλάτε για χρόνια μπορεί να φαίνεται διαφορετική όταν την βλέπετε μέσα από ένα νέο πρίσμα. Όταν αλλάζει η ερμηνεία σας για το παρελθόν, μπορεί να αλλάξει και η εικόνα που έχετε για τον εαυτό σας στο παρόν.
4. Παρέχει ένα ασφαλές περιβάλλον για δύσκολες συζητήσεις
Στη θεραπεία ζευγαριών ή οικογενειών, ο θεραπευτής συχνά λειτουργεί ως σταθερός διαιτητής – καθοδηγεί τις συζητήσεις, επιβραδύνει την κλιμάκωση και ονομάζει τα «ελέφαντα στο δωμάτιο», που κανείς δεν θέλει να αναγνωρίσει. Μια φρέσκια ματιά και ένα ουδέτερο έδαφος μπορούν να μεταμορφώσουν συζητήσεις που διαφορετικά θα κατέληγαν σε αδιέξοδο.
5. Προσφέρει υποστήριξη, δομή και υπευθυνότητα
Ένας θεραπευτής μπορεί να είναι εν μέρει προπονητής και οδηγός. Ενθαρρύνει νέες συμπεριφορές και προσφέρει ενσυναίσθηση όταν η πρόοδος φαίνεται αργή. Όταν αισθάνεστε ότι έχετε κολλήσει, η θεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να προχωρήσετε. Όταν αισθάνεστε αποθαρρυμένοι, σας βοηθά να παραμείνετε στον δρόμο σας.
Πηγαίνετε με ρεαλιστικές προσδοκίες
Το πιο σημαντικό συστατικό μιας επιτυχημένης θεραπείας είναι οι ρεαλιστικές προσδοκίες. Η κατανόηση του τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει αποτρέπει την απογοήτευση και επιταχύνει την πρόοδο.
Κάντε ερωτήσεις. Ψάξτε αν χρειαστεί. Δώστε προσοχή στο πώς αισθάνεστε στο δωμάτιο. Η ισχυρή θεραπευτική συμβατότητα έχει σημασία. Πάνω απ’ όλα, μην συμβιβάζεστε παθητικά. Η θεραπεία λειτουργεί καλύτερα όταν συμμετέχετε ενεργά – με τα μάτια ανοιχτά και με σαφή κατανόηση του σκοπού της.
Η ψυχοθεραπεία δεν κάνει μαγικά, αλλά όταν προσεγγίζεται με σαφήνεια και δέσμευση, μπορεί να είναι βαθιά και ουσιαστικά μεταμορφωτική, καταλήγει ο ειδικός.
ΠΗΓΗ: ygeiamou.gr
