Η έκθεση, η οποία αποτελεί μέρος ευρύτερου ευρωπαϊκού ελέγχου, καταγράφει διαχειριστικά κενά στην Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου (ΚΤΚ) και προκλήσεις στη λειτουργία της ΜΟΚΑΣ, παρά τις βελτιώσεις που σημειώθηκαν τα τελευταία έτη.
Ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα ευρήματα αφορά στις καθυστερήσεις της Κεντρικής Τράπεζας στην έκδοση τελικών αποφάσεων για επιβολή κυρώσεων. Ο Γενικός Ελεγκτής επισημαίνει ότι το χρονικό διάστημα από τη διενέργεια ενός επιτόπιου ελέγχου μέχρι την ολοκλήρωση της σχετικής έκθεσης είναι υπερβολικά μεγάλο, γεγονός που αποδίδεται σε δυσλειτουργίες της εσωτερικής οργάνωσης. Παράλληλα, σημειώνεται ότι κατά την εξεταζόμενη περίοδο (2020-2024), η στελέχωση της αρμόδιας υπηρεσίας της ΚΤΚ ήταν περιορισμένη, με αποτέλεσμα να μην εκτελείται πλήρως ο ετήσιος προγραμματισμός ελέγχων βάσει κινδύνου. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι την τελευταία τετραετία επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους μόλις 2 εκατομμυρίων ευρώ σε δύο πιστωτικά ιδρύματα για παραβιάσεις της νομοθεσίας AML.
Στο επίκεντρο του ελέγχου βρέθηκε και η ΜΟΚΑΣ, η οποία αν και ενισχύθηκε με πόρους και τεχνολογία, βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν διαρκώς αυξανόμενο όγκο αναφορών για ύποπτες συναλλαγές. Η έκθεση κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το υψηλό ποσοστό εκκρεμών υποθέσεων, ενώ υπογραμμίζει ότι μόνο το 5,5% των αναφορών που λαμβάνει η Μονάδα διαβιβάζεται τελικά για περαιτέρω διερεύνηση. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ποιότητα των στοιχείων που αποστέλλουν οι τράπεζες, καθώς σε πολλές περιπτώσεις οι αναφορές είναι ελλιπείς ή καθυστερημένες, δυσχεραίνοντας το έργο των αρχών.
Επιπρόσθετα, η Ελεγκτική Υπηρεσία εντόπισε ένα σοβαρό κενό στον εθνικό συντονισμό, αποκαλύπτοντας ότι η Εθνική Αξιολόγηση Κινδύνων παραμένει χωρίς επικαιροποίηση από το 2017. Η χρήση δεδομένων δεκαετίας (2011-2016) θεωρείται επικίνδυνη, καθώς δεν αντανακλά τους σύγχρονους κινδύνους, όπως αυτούς που προκύπτουν από τα κρυπτο-περιουσιακά στοιχεία. Το ζήτημα κρίνεται επείγον, δεδομένης της επερχόμενης αξιολόγησης της Κύπρου από τη Moneyval το 2028.
Τέλος, η έκθεση θίγει το φαινόμενο του «αδικαιολόγητου αποκλεισμού» πελατών από τις τράπεζες. Φαίνεται ότι στην προσπάθειά τους να αποφύγουν κινδύνους, ορισμένα ιδρύματα εφαρμόζουν υπερβολικά αυστηρές πρακτικές, επηρεάζοντας ακόμη και πολίτες ή οργανισμούς (όπως ΜΚΟ) που δεν εμπίπτουν σε καθεστώς κυρώσεων, χωρίς να προηγηθεί εξατομικευμένη ανάλυση κινδύνου.
Δείτε την έκθεση εδώ.
